شبيه سازي و ارزيابي جريان در رودخانه‌هاي با جريان دائمي با دو مدل HECRAS و RubarBE

كاربرد مدل­هاي رياضي در طرح­هاي مهندسي رودخانه اجتناب ناپذير است. مدل­يك­بعدي HECRAS با بهره گيري از حداقل اطلاعات صحرائي و حجم محاسبات، كاربرد گسترده­اي در مطالعات تعيين بستر و ساماندهي رودخانه هاي ايران دارد. هدف اصلي در تحقيق حاضر، ارزيابي كاربرد مدل HECRAS براي شرايط جريان پايدار و ناپايدار در يك رودخانه بزرگ و با جريان دائمي (رودخانه دانوب) بوده است. نتايج مدل همچنين با نتايج مشابه از مدل مرفوديناميكي و يك بعدي معروف اروپائي RubarBE، در شرايط يكسان هندسي و هيدروليكي مقايسه گرديده است. در اين بررسي، بازه رودخانه دانوب به طول 42 كيلومتر، در ناحيه كشور اسلواكي مورد نظر قرار گرفت. دو مدل براي هفت شرايط شاهد جريان (890 تا حدود 9100 متر مكعب بر ثانيه) اجرا شد. پارامترهاي اصلي جريان مورد ارزيابي قرار گرفتند. تطابق پروفيل هاي سطح آب مشاهداتي و شبيه سازي شده در طول بازه رودخانه براي هر دو مدل، به ويژه در در محدوده جريانات مجراي اصلي رودخانه، مطلوب بود. نتايج برآورد ظرفيت مقطع پر بازه رودخانه از دو مدل نسبتاً مشابه بوده و در بيشتر طول بازه در حدود 2000 متر مكعب بر ثانيه است؛ كه معادل بده آستانه سيلاب رودخانه به شمارمي­رود. در اين بررسي، حساسيت مدل HECRAS به پنج عامل هندسي هيدروليكي ارزيابي گرديد. بيشترين حساسيت مدل در انتخاب شيب بازه براي شرايط مرزي جريان نرمال مي­باشد. از ميان خصوصيات هيدروليكي مختلف، تراز سطح آب كمترين حساسيت را به تغيير عوامل پنج­گانه نشان مي­دهد. نتايج اين بررسي با نتايج مشابه در يك رودخانه با جريان دائمي در ايران (رودخانه نازلو، حوضه درياچه اروميه) نيز مقايسه گرديد، كه تطابق خوبي نشان مي­دهد.