بررسي و نقد ترجمۀ كتاب انسان خردمند، تاريخ مختصر بشر

A Review of the book The Wise Man, A Brief History of Humanity

كتاب انسان خردمند، تاريخ مختصر بشر ازجملۀ پژوهش‌هايي است كه در جهان با عنوان رويكرد تاريخ كلان طبقه‌بندي مي‌شود. كتاب يادشده به‌قلم يووال نوح هراري از دانش‌آموختگان مشرب فكري جرد دايموند به‌‌رشتۀ تأليف درآمده است. نويسنده درخلال چهار فصل عمدۀ كتاب با عناوين انقلاب شناختي، انقلاب كشاورزي، وحدت بشر و انقلاب علمي كوشيده است فرازونشيب‌هاي داستان تطور انسان را از حوالي صد هزار سال پيش تا رسيدن به عصر مدرن روايت كند. گرچه نويسنده و مترجم و ويراستاران همگي از قلمي شيوا و جذاب برخوردارند، برخي ايرادات محتوايي منجر شده برخي انتقادات به رويكرد علمي نويسنده فراگير شود. شايد مهم‌ترين نقد وارده به كتاب ساده‌انگاري بيش از اندازه و وسواس كم درخصوص ارائۀ مدل‌ها و تاريخ‌هاست. نويسنده در هيچ بخشي از كتاب توضيح نداده كه چرا مبدأ انقلاب شناختي را هفتاد هزار و نه هم‌چون بيشينۀ پژوهش‌گران پنجاه هزار سال قرار داده است. هم‌چنين وي خواننده را دربارۀ شخصيت اصلي كتاب (انسان خردمند) تاحدودي سردرگم رها مي‌كند. اين‌كه مراد نويسنده انسان هوشمند ابتدايي (homo sapiens) است يا انسان هوشمند هوشمند (homo sapiens sapiens) هرگز مشخص نمي‌شود.