طرحي نو در معيار تمايز مجرد و مادي با ارزيابي معيارهاي ديگر

تقسيم موجود به مجرد و مادي، يكي از تقسيمات ‎مهم و سرنوشت‎ساز در فلسفه است كه توجه به آن، پاسخ بسياري از مشكلات فلسفي را به همراه دارد. متفكران مسلمان در آثار خويش از مجرد و مادي بحث كرده و تعريف هايي از آن ارائه داده‌اند. ايشان در اين تعريف‎ها ويژگي‎هاي موجود مجرد و مادي و معيار تمايز آنها را بيان كرده‌اند كه دقت در اين معيارها و مباني آنها، چالش‎هايي را نمايان مي‌سازد. در نوشتار حاضر با نقد و بررسي معيارهايي همچون ماده، مقدار، شكل، وضع، طول، عرض، حجم، رنگ، وجود في‌الماده و وجود مع‌الماده، استعداد، تغيير، حركت، قابليت انقسام خارجي، زمان، مكان، شخصيت و جزئيت كه توسط متفكران مسلمان مطرح شده، معيار جديدي در تمايز موجود مادي از مجرد ارائه مي‌گردد كه بر اساس آن، موجود مادي، موجودي است كه با حواس ظاهري درك مي‎شود و يا وابسته به آن است؛ ولي موجود مجرد، موجودي است كه نه محسوس با حواس ظاهري است و نه وابسته به آن.