بررسي اثر كودهاي زيستي باكتريايي و قارچ ميكوريزا بر عملكرد دانه و تركيبات شيميايي اسانس سه توده رازيانه

به‌منظور اثر كودهاي زيستي بر عملكرد دانه و تركيبات شيميايي اسانس گياه دارويي رازيانه، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل بر پايه طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار و 12 تيمار در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه اروميه در سال زراعي 95-1394 اجرا شد. فاكتور اول شامل سه توده رازيانه (اروميه، همدان و آلمان) و فاكتور دوم چهار سطح كودي شامل كود زيستي داراي باكتري‌هاي تامين كننده نيتروژن، فسفر، پتاسيم، قارچ ميكوريزا (گلوموس اينترارادايسز)، تلفيق كود زيستي باكتريايي + قارچ ميكوريزا و عدم مصرف كود (شاهد) را شامل مي‌شدند. نتايج نشان داد كه كاربرد كودهاي زيستي منجر به افزايش معني‌دار عملكرد دانه، درصد كلونيزاسيون، عناصر غذايي، درصد اسانس، عملكرد اسانس و بهبود تركيبات شيميايي اسانس گرديد و در اين ميان تيمارهاي تركيبي نسبت به تيمارهاي مصرف جداگانه بيشترين تاثير را در افزايش صفات مورد مطالعه داشتند. همچنين تاثير توده بومي بر تمامي صفات كمي و كيفي مورد مطالعه به جز نيتروژن دانه معني‌دار بود. عملكرد دانه، محتوي اسانس توده آلمان نسبت به دو توده همدان و اروميه بالاتر بود. تركيبات اصلي اسانس رازيانه، آنتول، فنچون، ليمونن و pAllylanisole بود. بيشترين ميزان آنتول در توده اروميه در شرايطي كاربرد تلفيقي كود زيستي باكتريايي + قارچ ميكوريزا به‌دست آمد. به طور كلي، نتايج نشان داد كه استفاده از كودهاي زيستي اثر معني‌داري در بهبود صفات كمي و كيفي رازيانه داشت.