غربال‌گري ژنوتيپ‌هاي متحمل به خشكي در كلكسيون هسته نخود تيپ كابلي

اين بررسي روي سيصد ژنوتيپ نخود تيپ كابلي كه در كلكسيون هسته بانك ژن گياهي ملي ايران به عنوان ژنوتيپ‌هاي متحمل به خشكي انتهاي فصل گروه‌بندي شده‌اند انجام شد. ژنوتيپ‌ها در قالب طرح آگمنت در دو شرايط تيماري شاهد (كشت آبي با اعمال دو آبياري در مرحله گلدهي و پر شدن غلاف) و تنش (كشت ديم) در دو سال زراعي متوالي (93-1391) در نيشابور كاشته شدند. برآورد شاخص‌هاي مقاومت و حساسيت به تنش نشان داد كه بين ژنوتيپ ها تنوع قابل ملاحظه اي وجود داشت. ترسيم نمودار چند متغيره باي پلات و بررسي نمونه‌هاي واقع در مجاورت بردارهاي مربوط به شاخص‌هاي تحمل به خشكي نشان داد در سال زراعي 92-1391 ژنوتيپ‌هاي 5215، 5375، 6072، 5211، 5856، 6223، 5233، 5989، 5445، 5384و 6193 و در سال زراعي 93-1392 ژنوتيپ‌هاي 5724، 5443، 5712، 5905، 5911، 6223، 5458، 5468 و 5856 جزء متحمل ترين ژنوتيپ‌ها بوده، بيشترين فاصله را از مركز مختصات داشتند و در مجاورت بردار مربوط به شاخص تحمل تنش قرار گرفتند. ژنوتيپ هاي بومي در مجموع وضعيت بهتري از نظر تحمل به خشكي در مقايسه با ارقام شاهد متحمل نظير جم، آرمان وآزاد داشتند. ژنوتيپ هاي 5375، 5445، 5856 ، 5989 ، 6193 و 6223 ژنوتيپ هاي متحمل شناسايي شده در هر دو سال بودند. به طور كلي نتايج اين بررسي، پايداري بيشتر ژنوتيپ هاي بومي در شرايط ياد شده را با وجود اختلاف در شدت تنش رخ داده نشان داد.