تأثير اندازه و عمق جايگذاري بقاياي گياهي بر ديناميك كربن و نيتروژن آلي

به­منظور بررسي تآثير اندازه و عمق جايگذاري بقاياي گياهي بر ديناميك كربن و نيتروژن آلي، آزمايشي به­صورت كرت­هاي دوبار خرد شده در سه تكرار و در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي در مزرعه روي بقاياي گندم (Triticum aestivum L.) به­روش كيف كلش اجرا گرديد. فاكتورهاي مورد بررسي شامل مدت زمان خوابانيدن بقاياي گياهي در چهار سطح (1، 2، 3 و 4 ماه)، عمق جايگذاري بقاياي گياهي در چهار سطح (5، 15، 30 و 45 سانتي­متر) و اندازه بقاياي گياهي در سه سطح (2/0 تا 5/0، 1 تا 2 و 5 تا 10 سانتي­متر) بودند كه به­ترتيب در كرت­هاي اصلي، فرعي و فرعي فرعي قرار داده شدند. پس از سپري شدن فواصل زماني خوابانيدن، كيف­هاي كلش از خاك خارج و پس از اندازه­گيري وزن بقاياي گياهي باقي­مانده در آن­ها ميزان كربن آلي نيتروژن كل بقايا اندازه­گيري شد. نتايج نشان داد كه بيشترين مقدار هدر رفت كربن و نيتروژن آلي چهار ماه پس از خوابانيدن، زماني­كه بقاياي گياهي گندم با اندازه 2/0 تا 5/0 سانتي­متري در عمق 30 سانتي­متري خاك جايگذاري شدند اتفاق افتاد. در مقابل كمترين مقدار هدر رفت كربن و نيتروژن آلي يك ماه پس از خوابانيدن، زماني­كه بقاياي گياهي گندم با اندازه 5 تا 10 سانتي­متري در عمق پنج سانتي­متري خاك جايگذاري شدند صورت پذيرفت. در اين آزمايش 73/49 تا 07/54 درصد از كربن آلي و 48/34 تا 78/39 درصد از نيتروژن آلي بقاياي گندم در يك دوره چهار ماهه وقتي بقاياي گياهي گندم به­ترتيب در عمق 5 و 30 سانتي­متري خاك جايگذاري شدند تلف گرديد. از نتايج چنين استنباط مي­شود زماني­كه كمبود رطوبت خاك عامل محدود­كننده براي تجزيه بقاياي گياهي است، افزايش عمق جايگذاري بقايا با قرار دادن بقايا در لايه مرطوب خاك باعث افزايش سرعت معدني شدن كربن و نيتروژن آلي مي­شود. همچنين خرد كردن بقاياي گياهي با افزايش سطح ويژه و سطح تماس بقايا با خاك، باعث افزايش سرعت تجزيه بقايا مي­شود.