تأثير جمعيت علف¬هرز تاج¬خروس (Amaranthus retroflexus L.) بر عملكرد روغن و تركيب اسيدهاي چرب دانه كرچك (Ricinus communis L.)

كرچك (Ricinus communis L.) از مهم­ترين گياهان زراعي با ارزش است كه در صنايع داروسازي، آرايشي و صنعت كاربرد فراوان دارد. به منظور بررسي اثرات تداخلي تاج­خروس (Amaranthus retroflexus L.) بر عملكرد، درصد روغن و تركيب اسيدهاي چرب گياه كرچك آزمايشي به­صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك­هاي كامل تصادفي در سه تكرار در مركز تحقيقات كشاورزي آذربايجان غربي (اروميه) در سال 1392 اجرا شد. عامل اول شامل تراكم­هاي 3، 4، 5 و 6 بوته در متر­مربع كرچك و عامل دوم تراكم­هاي صفر، 5 ، 10 و 15 بوته در متر­مربع تاج­خروس بود. نتايج نشان داد عملكرد روغن كرچك تحت تأثير تراكم­هاي كرچك، تاج­خروس و اثر متقابل آن­ها قرار گرفت، ولي تركيب اسيدهاي چرب روغن كرچك فقط تحت تأثير معني­دار تراكم­هاي تاج­خروس بودند. با توجه به نتايج به­دست آمده با افزايش تراكم تاج­خروس كاهش 3820 درصدي در عملكرد دانه، 39 درصدي در عملكرد روغن كرچك amp;nbsp; نسبت به كشت خالص (بدون علف هرز) مشاهده شد. با توجه به ويژگي­هاي منحصر به­فرد روغن كرچك كه ناشي از ريسينولئيك اسيد است با افزايش تراكم تاج­خروس، اين اسيد چرب تا 19 درصد كاهش و پالمتيك اسيد (74 درصد) و استئاريك اسيد ( 108 درصد)، لينولئيك اسيد (12 درصد) و اولئيك اسيد (64 درصد) در مقايسه با كشت خالص كرچك افزايش يافت. به­طوركلي، نتايج نشان داد علف­هرز تاج­خروس وحشي در تراكم­هاي 10 و 15 بوته در مترمربع علاوه بر كاهش عملكرد دانه و روغن با تغيير در تركيب اسيدهاي چرب باعث كاهش كيفي روغن كرچك نيز مي­شود.