ارزيابي مؤلفه‌هاي اثرگذار بر تجارت درون صنعت بخش كشاورزي ايران با شركاي تجاري آسيايي

تجارت درون صنعت در مقايسه با تجارت بين صنعت هزينه كم‌تري را بر اقتصاد يك كشور تحميل مي‌كند، از اين‌رو شناسايي مؤلفه‌هاي اثرگذار بر آن اهميت بالايي دارد. از آن‌جايي كه بخش كشاورزي ايران از توان توليدي و تجاري بالايي برخوردار است، هدف پژوهش حاضر شناسايي عوامل مؤثر بر تجارت درون صنعت بخش كشاورزي ميان ايران و شركاي تجاري آسيايي و همچنين ارزيابي اين عوامل در موافقت‌نامه‌هاي اكو (شامل ايران) و آسه‌آن (فاقد ايران) در دوره زماني 20142001 است. براي دستيابي به اهداف پژوهش، از الگوي جاذبه استفاده شده است. نتايج گوياي اين است كه متغيرهاي تفاوت درآمد سرانه، تفاوت زمين كشاورزي و موافقت‌نامه تجاري اثري مثبت و معنادار و متغيرهاي فاصله و مرز مشترك اثري منفي و معنادار بر تجارت درون صنعت كشاورزي ميان ايران و شركاي آسيايي دارد. بنابر نتايج به دست آمده، متغيرهاي تفاوت درآمد سرانه، تفاوت اقتصادي و مرز مشترك از عوامل كاهنده تجارت درون صنعت ايران با اكو بوده، در حالي‌كه تفاوت درآمد سرانه و تفاوت زمين‌هاي كشاورزي اثري فزاينده بر تجارت درون صنعت بخش كشاورزي ايران با كشورهاي آسه‌آن دارد. از اين رو پيشنهاد مي‌شود كه سياست‌هاي مناسبي همچون عضويت در موافقت‌نامه‌هاي تجاري بزرگ‌تر به منظور تقويت تجارت درون صنعت بخش كشاورزي ايران اتخاذ و اجرايي شود.