اثر ساليسيليك اسيد بر مقدار فنل كل، فلاونوئيد، آنتوسيانين و آنزيم‌هاي فنيل‌آلانين آمونيالياز و تيروزين آمونيالياز در گياه گوجه‌فرنگي Solanum lycopersicum Mill))

گياه گوجه‌فرنگي يكي از گياهان زراعي است كه به‌صورت گياه مدل در شرايط آزمايشگاهي استفاده مي‌شود. هورمون ساليسيليك اسيد سنتز و تجمع متابوليت‌هاي ثانويه را مانند فنل، فلاونوئيد و آنتوسيانين با تغيير در آنزيم‌هاي درگير در مسير بيوسنتزي آنها در گياهان موجب مي‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسي اثر ساليسيليك اسيد بر متابوليت‌هاي ثانويه و مسير بيوسنتز آنها، در غلظت‌هاي صفر، 0/0001، 0/001، 0/01، 0/1 و 0/5 ميلي‌مولار ساليسيليك اسيد در محيط‌كشت MS در شرايط كشت بافت انجام شد. پس از چهار هفته رشد، گياهچه‌ها براي بررسي و اندازه‌گيري شاخص‌ها از شيشه خارج شدند. نتايج نشان دادند با افزايش ساليسيليك اسيد، وزن تر و خشك ريشه و اندام هوايي و همچنين مقدار كلروفيل‌هاي a، b و كل گياه تا غلظت 0/01 ميلي‌مولار ساليسيليك اسيد افزايش و سپس كاهش معني‌داري نسبت به نمونه شاهد نشان دادند. تركيبات فنل كل، فلاونوئيد، آنتوسيانين، آنزيم‌هاي فنيل‌آلانين آمونيالياز، تيروزين آمونيالياز و پراكسيداز نيز با افزايش غلظت ساليسيليك اسيد به‌تدريج افزايش يافتند و بيشترين مقدار آنها در غلظت 0/5 ميلي‌مولار ساليسيليك اسيد بود. نتايج پيشنهاد مي‌كنند ساليسيليك اسيد در غلظت‌هاي بهينه افزايش رشد و در غلظت‌هاي زياد با ايجاد تنش اكسيداتيو كاهش وزن و مقدار رنگيزه‌هاي گياه را موجب مي‌شود. تركيبات فنلي و آنزيم‌هاي بيوسنتزي آن نيز با افزايش ساليسيليك اسيد به دو دليل افزايش مي‌يابند كه عبارتند از: 1 ساليسيليك اسيد بر مقدار تركيبات يادشده اثر مستقيم مي‌گذارد و 2 اين تركيبات با داشتن خاصيت آنتي‌اكسيداني در برابر گونه‌هاي اكسيژن فعال توليدشده بر اثر تيمار ساليسيليك اسيد در گياه افزايش مي‌يابند