بررسي ميزان انطباق شرايط اقليمي استان‌هاي خراسان شمالي، رضوي و جنوبي براي كشت پاييزه چغندرقند با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي

هدف اصلي اين مطالعه، تعيين نواحي مستعد كشت پاييزه چغندرقند در استان‌هاي خراسان شمالي، رضوي و جنوبي با توجه به برخي از متغيرهاي مؤثر در آن مي‌باشد. بدين منظور داده‌هاي هواشناسي از اداره كل هواشناسي استان‌ها براي ايستگاه‌هاي منطقه در دوره 13831394 جمع‌آوري شد، سپس با استفاده از نرم‌افزار  ArcGISاطلاعات توصيفي نقشه‌ها به آن اضافه شد. با توجه به اقليم موردنياز محصول چغندرقند بر اساس يك مدل تصميم‌گيري سلسله مراتبي، وزن پارامتر و اهميت هر يك از لايه‌ها به‌وسيله نرم‌افزار EXPERT CHOICE تعيين گرديد. در بين معيارهاي تصميم‌گيري بهاره شدن (Vernalization) مهم‌ترين عامل تعيين شد. درنهايت با استفاده از عمليات همپوشاني وزني در محيط سامانه اطلاعات جغرافيايي پهنه‌بندي عرصه‌هاي مستعد كشت پاييزه چغندرقند در اين استان ها انجام گرفت. طبق نقشه نهايي پهنه‌بندي 9/71 درصد اراضي اين استان‌ها جزء مناطق درجه يك قرار گرفت. پيرو پهنه‌بندي انجام‌شده به‌منظور بررسي امكان كشت پاييزه چغندرقند در شهرستان مشهد به‌عنوان تست مدل تحقيقي، آزمايشي در قالب اسپليت پلات بر پايه طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال 1394 انجام شد. اين تحقيق حاكي از تأثير معني‌دار تاريخ كاشت و رقم بر درصد ساقه روي بود. با توجه به نتايج اين آزمايش و بررسي نقشه پهنه بندي نهايي مشخص گرديد كه اين منطقه جزء مناطق درجه 2 مي باشد؛ بنابراين به نظر مي‌رسد امكان كشت پاييزه چغندرقند با استفاده از ارقام مقاوم و انتخاب تاريخ كاشت مناسب در مناطق مستعد استان هاي مورد بررسي وجود دارد.