آسيب‌شناسي تربيت ديني در حيطه خانوادگي از منظر نهج‌البلاغه

Pathology of Religious Education in the Family from the Perspective of Nahj al-Balagh

تربيت ديني، تربيتي است بر اساس مفاهيم و معيارهاي دين مبين اسلام، كه اگر انسان در سايه‌سار آن، راه رشد و تربيت صحيح را بپيمايد، به بالاترين درجة فضايل و كمالات انساني خواهد رسيد. اما گاهي اين مقوله، به لحاظ عدم رويكرد صحيح و عدم توجه عميق به آن، دچار آسيب گرديده و آسيب‌شناسي آن‌، با كشف‌ و ‌تحليل انحرافات ‌فكري‌ و رفتاري متوليانِ تربيت، ضروري به نظر مي‌رسد. در اين زمينه نظرات‌ تربيتي اميرمؤمنان علي عليه السلام در جهت شناسايي و رفع آفات موجود در روند تربيت ديني فرزندان راهگشاست. اين پژوهش به شيوه توصيفي ـ تحليلي، با استفاده از نهج‌البلاغه و كتب مرتبط در حوزة پژوهشي آن، تربيت ديني را در حيطه خانوادگي، آسيب‌شناسي كرده است. نتايج پژوهش نشان داد، اميرمؤمنان عليه السلام در حيطة خانوادگي، بي‌توجهي به نقش الگويي والدين و سن متربي، تربيت مبتني بر اجبار، تعجيل در تربيت، و سهل‌انگاري خانواده‌ها در تربيت ديني، را مضر و آسيب‌زا مي‌دانند. براين‌اساس، سهل‌گيري، الگوپردازي و مخاطب‌شناسي نيز، راه‌كارهاي ارائه‌شدة آن حضرت در جهت آسيب‌زدايي از تربيت ديني مي‌باشند.

Religious education, based on the Islamic concepts and criteria, brings humanity to the highest level of virtues and perfections. But sometimes, due to lack of proper approach and attention, this issue is damaged and its pathology is necessary by discovering and analyzing the intellectual and behavioral deviations of custodians. In this regard, the educational ideas of Amir-Mu'minnan Ali (P.B.U.H.) are to identify and eliminate the pests in the religious education of the children. Using a descriptive- analytical method, and focusing on Nahj al-Balagh and its related books, this paper analyzed the religious education in the family scope. Findings show that, Amir-Mu'minnan Ali (P.B.U.H.) has considered disregarding the parental role, the age of the pupils, compulsory-based education, hastening in the education, negligence of families in religious education as the harmful factors in education. Accordingly, the ease, patterning, and knowing of the addressee are among his recommendations to reduce the harmful factors in religious education.