داعش و مدرنيته: بررسي تاثير عملكرد دولت شبه مدرن خاورميانه اي

ISIS an‎d MODERNITY; THE EFFECT OF MIDDLE-EASTERN QUASI-MODERN STATES

نوشته پيش رو به ارائه تصويري از رابطه­ سازمان «داعش»، مدرنيته و نهاد دولت­ پرداخته است. عوامل مختلفي در پيدايش پديده هاي اجتماعي - سياسي مؤثر هستند كه در رابطه با ظهور «داعش»، اين مقاله، علاوه بر تأثير بنيادگرايي اسلامي، به طور ويژه به نقش ريشه ­اي دول معاصر خاورميانه و استفاده­ اين سازمان از ابزارهايي كه مدرنيته در اختيار آن قرار داده، توجه نموده و در پي پاسخ به اين پرسش برآمده كه تأثير دول معاصر خاورميانه بر پيدايش داعش چگونه بوده است؟ بدين منظور، به بررسي مدرنيته، دولت مدرن، دولت­هاي خاورميانه و تأثير آنها بر ظهور داعش، پرداخته است. مقاله­ حاضر بر آن است كه خاورميانه فاقد شرايط لازم براي رشد كامل دولت مدرن بوده و دول اين منطقه به خاطر عدم پذيرش كامل مدرنيته و نقص در اجراي اصول و فاكتورهاي آن، اغلب دولي شبه مدرن بوده­اند. لذا در كنار بنيادگرايي اسلامي، عملكرد آنها نيز در پيدايش چنين سازمان و دولت­هاي قارچ­ گونه ­اي مؤثر بوده است. عملكرد نامناسب اين دول شبه مدرن خاورميانه­ اي در مقايسه با دول مدرن غربي و عدم رعايت برخي از جنبه ­هاي مدرنيته و دولت مدرن از سوي اين دول از يك طرف، و عدم وجود شرايط اجتماعي لازم براي پذيرش اين جنبه­ ها در منطقه و ناسازگاري اين دول با جامعه­ مربوطه و نيز عدم توجه به بافت تركيبي جامعه از طرف ديگر، از عوامل اصلي و ريشه­ اي ظهور "داعش" بوده­ اند.