كم‌آبياري توأم با كاهش آب در دسترس راهكاري براي حفاظت منابع آب در دشت قزوين

در تحقيق حاضر به منظور ارائه راهكاري عملي جهت حفاظت از منابع آب سطحي و زيرزميني دشت قزوين، ابتدا توابع توليد محصولات كشاورزي براساس سه تكنيك آبياري كامل، كم‌آبياري 5 درصد و كم آبياري 10 درصد تخمين زده شد. در ادامه با ارائه يك مدل برنامه ريزي غيرخطي مقادير بهينه الگوي كشت در استان قزوين تعيين شد. سپس، اثرات تكنيك كم آبياري همزمان با اعمال سياست كاهش آب آبياري دردسترس تحت سناريوهاي 10، 20، 30 و 40 درصد بر الگوي كشت، حجم آب مصرفي و سود ناخالص كشاورزان مورد بررسي قرارگرفت. براي تخمين توابع توليد محصولات كشاورزي از روش حداقل مربعات معمولي (OLS) و بسته نرم‌افزاري Eviews استفاده شد. مدل برنامه­ريزي غيرخطي (NLP) نيز در محيط نرم‌افزاري GAMS حل شد. نتايج حاصل از تخمين توابع توليد نشان داد كه كم آبياري 5 درصد سبب كاهش ناچيز عملكرد محصولات مي شود، اما كم آبياري 10 درصد بر عملكرد اغلب محصولات الگو اثر منفي مي گذارد. نتايج حاصل از مدل برنامه ريزي غيرخطي نيز نشان داد كه بكارگيري كم آبياري 5 درصد توأم با سياست كاهش آب آبياري دردسترس اگرچه منجر به كاهش اندكي در سود ناخالص كشاورزان مي شود، اما به حفظ و پايداري منابع آب سطحي و زيرزميني دشت قزوين كمك شاياني مي­كند.