بررسي تأثير آبياري با آب آلوده بر تجمع فلزات سنگين در گندم و جعفري

هدف اين پژوهش بررسي اثر آبياري با آب آلوده بر تجمع مس، آهن، روي، كادميم و منگنز در دو آزمايش مجزا روي گندم و جعفري طي دو تيمار آب آلوده و آب چاه در منطقه درود فرامان كرمانشاه است. مطالعه روي گندم (ريشه، اندام هوايي و دانه) و جعفري (ريشه و اندام هوايي)، در سه تكرار به‌صورت كرت‌هاي خردشده در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي صورت پذيرفت. تجمع آهن، روي، منگنز و كادميم در اندام‌هاي گندم و براي آب آلوده بيش از آب چاه و معنا‌دار بود، ولي از نظر تجمع مس اختلاف معنا‌داري مشاهده نشد. در هر دو تيمار آبياري افزايش غلظت همه فلزات در ريشه نسبت به ساير اندام‌هاي گندم معنادار بود. بيشترين مقدار تجمع مس، آهن، روي، كادميم و منگنز به‌ترتيب 33.1، 1554.3، 94.85، 0.557 و 494 (mg/kg) در ريشه گندم و براي تيمار آب آلوده بود. همچنين، غلظت تمام فلزات سنگين در اندام‌هاي جعفري در آب آلوده به‌طور معناداري بيشتر بود. در هر دو تيمار آبياري غلظت مس، آهن، روي و كاميم در ريشه به‌طور معناداري بيشتر از اندام هوايي است، ولي منگنز در اندام هوايي بيشتر بوده است. بيشترين مقدار تجمع مس، روي و كادميم برابر 35.3، 95.7 و 0.767 (mg/kg) در ريشه و بيشترين مقدار آهن و منگنز 588.5 و 194 (mg/kg) در اندام هوايي جعفري در آب آلوده بود. در نهايت، در گندم و جعفري كه با آب آلوده آبياري مي‌شود تجمع فلزات سنگين بيش از شاهد و تجمع آن‌ در ريشه بيشتر بود.