بررسي تنوع ژنتيكي جمعيت‎هاي مختلف سماق (Rhus coriaria L.) ايراني با استفاده از نشانگر ISSR

سماق (Rhus coriaria L.) ازجمله درختچه‎هاي جنگلي است كه در مناطق مديترانه و آسياي شرقي به‎ويژه ايران پراكنش دارد و داراي كاربردهاي مختلف دارويي و صنعتي مي‎باشد. در اين پژوهش، از نشانگرهاي بين ريزماهواره به‎منظور مطالعه تنوع ژنتيكي ژنوتيپ‎هاي سماق جمع‎آوري شده از پنج رويشگاه طبيعي واقع در شمال‎غرب كشور (استان‏هاي آذربايجان‌غربي و شرقي) استفاده شد. بدين‎منظور از هر جمعيت 15 نمونه به‎صورت تصادفي انتخاب و بعدDNA  ژنومي آنها با استفاده از 18 آغازگر ISSR انگشت‎نگاري شد. نتايج نشان داد كه تنوع ژنتيكي مطلوبي در ميان ژنوتيپ‎هاي مورد مطالعه سماق وجود دارد، به‌طوري‌كه سهم تنوع ژنتيكي بين جمعيتي (79.8%) بيشتر از سهم تنوع ژنتيكي داخل جمعيتي (20.2) بود. كمترين فاصله ژنتيكي (14.18) بين جمعيت‎هاي آغبراز هوراند (آ.ش.) و نير ارسباران و بيشترين فاصله ژنتيكي (31.08) بين جمعيت‎هاي كچله اروميه و نير ارسبارن مشاهده شد. بر اساس نتايج حاصل از گروه‎بندي ژنوتيپ‎هاي مورد مطالعه، دو جمعيت آغبراز هوراند و نير ارسباران در يك گروه و جمعيت‎هاي رويشگاه‎هاي ديگر در گروه‎هاي مجزايي قرار گرفتند. نتايج اين مطالعه نشان داد كه گروه‎بندي افراد با استفاده از نشانگر ISSR، با توزيع جغرافيايي آنها مطابقت دارد. نشانگرهاي ISSR مي توانند به‎صورت مؤثري نه تنها در ارزيابي تنوع ژنتيكي ژرم‌پلاسم سماق بلكه در شناسايي ارتباط ژنتيكي ميان نمونه‎ها يا افراد شناخته شده و يا ناشناخته سماق به‎كار روند.