ارزيابي تنوع مورفولوژيكي برخي جمعيت‌هاي زيره سياه ايراني (Bunium persicum) در استان خراسان

به‌منظور بررسي تنوع فنوتيپي زيره سياه ايراني (Bunium persicum) هفت جمعيت از اين گياه در رويشگاه هاي طبيعي آن در استان هاي خراسان رضوي و جنوبي بررسي شدند. نتايج نشان داد تنوع زيادي در بين جمعيت ها به‌ويژه از نظر صفات تعداد چترك هاي چتر، طول برگ، تعداد بذر در بوته و عرض گل آذين وجود داشت. تجزيه خوشه اي نيز جمعيت‌ها را به 2 گروه تقسيم كرد و نشان داد كه تنوع مورفولوژيكي با تنوع جغرافيايي مطابقت دارد. ارتفاع بوته با تعداد چتر در بوته، طول برگ، طول و عرض گل آذين و همچنين طول گل آذين با عرض گل آذين نيز همبستگي مثبت بالايي با يكديگر داشتند. تجزيه به مؤلفه ها نشان داد كه 4 مؤلفه اصلي توانستند 93.81% از كل واريانس صفات را توجيه نمايند كه مؤلفه اول با بيشترين سهم (52.08%) شامل صفات ارتفاع بوته، تعداد چتر در بوته، تعداد چترك در چتر اصلي، طول برگ، طول و عرض گل آذين و تعداد بذر در بوته بود. طبق نتايج بدست‌آمده از اين تحقيق مشخص شد كه سه جمعيت دهبار، دره ارغوان و فريزي چناران به دليل داشتن صفات مطلوبي ازجمله ارتفاع بوته بلند، طول برگ بيشتر، تعداد چترك در چتر و تعداد بذر در بوته بالا گياهان مناسبي براي كارهاي اصلاحي و اهلي سازي مي باشند.