به‌گزيني ژنوتيپ‌هاي نخود براي تحمل به سرما در شرايط كنترل‌‌شده

در اين مطالعه تحمل به يخ‌زدگي 33 ژنوتيپ‌ نخود موجود در آزمايش‌هاي مقايسه عملكرد پيشرفته مناطق سردسير ديم و سه ژنوتيپ شاهد (سارال، ILC 533 و جم) در اتاقك سرما و در قالب طرح لاتيس مربع با دو تكرار بررسي شد. كشت در هفتم مهر ماه انجام و تا مرحله شش هفتگي در بيرون از گلخانه نگهداري و تعداد بذرهاي سبز شده آنها يادداشت گرديد. گياهچه‌ها به مدت يك ساعت در معرض سرماي 15-درجه سانتي‌گراد قرار گرفته و سپس به مدت سه روز به اطاقك رشد (دماي 4+ درجه سانتي‌گراد) منتقل شدند. گياهان در شرايط گلخانه به مدت دو هفته و در دماي 3±20 درجه سانتي‌گراد نگهداري و تعداد گياه‌چه‌هاي باقيمانده ژنوتيپ‌ها ثبت شد. نتايج نشان داد كه تفاوت معني‌داري بين ژنوتيپ‌ها از نظر نسبت مقاومت به يخ‌زدگي وجود داشت. لاين‌هاي شماره 14( (Flip98-138C*SEL99TER85074)*SEL99TH15039)، 28(FLIP 00-84 C) و رقم سارال به‌ترتيب با 100، 98 و 89 درصد بقاء داراي بيشترين تحمل به يخ‌زدگي بودند. رقم نخود كاكا و لاين شماره 12((Flip 98-28C*Flip 98-22C)* ICCV2) با ميزان بقاي پنج درصد داراي كمترين تحمل در برابر يخ‌زدگي بودند. جمع‌بندي نتايج ضمن تأييد وجود منابع ژنتيكي متحمل به سرما در ژرم‌پلاسم مورد مطالعه، نشان داد كه امكان دسترسي به ژنوتيپ‌هايي با تحمل به سرماي بيشتر از رقم سارال به‌عنوان اولين رقم متحمل به يخبندان، جهت كشت پاييزه در مناطق سردسير ديم وجود دارد.