بهينه‌سازي سطوح كود دامي و وزن پياز در زراعت زعفران (.Crocus sativus L) با استفاده از طرح مركب مركزي

بهينه سازي مصرف كود و وزن پياز از جمله رهيافت هاي حفاظت از منابع و كاهش اثرات زيست محيطي هستند. روش سطح- پاسخ يكي از روش هاي آماري براي بهينه سازي چند عامل مي باشد كه شرايط بهينه را با طرح هاي آزمايشي مشخص مي نمايد.در اين مطالعه، اثر سطوح كود دامي و وزن بنه بر عملكرد گل، عملكرد كلاله، وزن خامه و خصوصيات كيفي زعفران با استفاده از طرح مركب مركزي انجام شد. اين آزمايش با 13 تيمار و دو تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه فردوسي مشهد در سال زراعي 95-1394 و 96-1395 انجام شد. تيمارها بر اساس سطوح بالا و پايين كود دامي (صفر و 40 تن در هكتار) و وزن بنه (7 و 20 تن در هكتار) تعيين شدند. تعداد گل، وزن تر گل، وزن خشك خامه، عملكرد كلاله و محتوي كروسين (عامل رنگ)، پيكروكروسين (عامل مزه) و سافرانال (عامل بو) به عنوان متغيرهاي وابسته انتخاب و تغييرات آنها با استفاده از مدل رگرسيوني ارزيابي شد. صحت مدل برازش‌شده بر اساس ضريب تبيين (R^2) بيان شد. نتايج نشان داد كه اثر جزء خطي بر تمام صفات مورد مطالعه معني‌دار (0.01≥p) بود. اثر جزء درجه دو بر تمام صفات بجز محتوي كروسين معني‌دار (0.01≥p) بود. اثر متقابل بر هيچ يك از صفات مورد مطالعه معني‌دار نبود. دامنه R2 بين 942879.30 درصد محاسبه شد. بالاترين و پايين‌ترين مقادير پيشبيني‌شده و مشاهده شده تعداد گل (به ترتيب با 39 و 81.36 گل در متر مربع) و عملكرد كلاله (به ترتيب با 0.523 و 0.46 گرم در متر مربع) براي مصرف 40 تن در هكتار كود دامي و 13.5 تن بنه در هكتار مشاهده مي شود.