بررسي اثرات ساليسيليك اسيد و سايكوسل بر روند تبادلات گازي بادرشبويه (.Dracocephalum moldavica L) در شرايط تنش خشكي

به ­منظور بررسي اثرات ساليسيليك اسيد و سايكوسل بر تبادلات گازي گياه دارويي بادرشبويه در شرايط تنش كم ­آبي پژوهشي در بهار سال­هاي 1393 و 1394 در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه زنجان به اجرا درآمد. آزمايش به‌صورت اسپليت پلات با دو عامل سطوح رطوبتي و تنظيم‌كننده‌هاي رشد در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي با چهار تكرار اجرا شد. عامل اصلي سطوح رطوبتي در دو سطح بدون تنش ( آبياري كامل تا انتهاي دوره رشد)، تنش كم ­آبي ( آبياري كامل تا قبل از شروع گلدهي و قطع آبياري قبل از شروع گلدهي تا انتهاي دوره رشد) اجرا شد. عامل فرعي سطوح مختلف ساليسيليك اسيد (800 و 1600 ميكرومولار)، سايكوسل (600 و 1200 ميكرومولار) و شاهد (محلول‌پاشي با آب مقطر) كه قبل از گلدهي به­ صورت يك‌بار محلول‌پاشي اعمال شد. نتايج نشان داد كه اثر متقابل مرحله نمونه‌برداري در سال در رطوبت در هورمون براي صفات غلظت CO2 زير روزنه­ اي، تعرق، هدايت روزنه ­اي و كارايي مصرف آب فتوسنتزي در سطح احتمال يك درصد كاملاً معني‌دار گرديد. غلظت CO2 زير روزنه ­اي در مراحل شروع گلدهي، گلدهي كامل و انتهاي گلدهي روندي افزايشي دارد اما ميزان تعرق، هدايت روزنه­اي، فتوسنتز و كارايي مصرف آب فتوسنتزي روندي كاهشي دارند. تيمار سايكوسل ( 600 ميكرومولار) در مرحله انتهاي گلدهي موجب افزايش غلظت CO2 زير روزنه ­اي نسبت به ساير تيمارها شد. تيمار ساليسيليك اسيد (800 ميكرومولار) موجب افزايش تعرق، هدايت روزنه­ اي و فتوسنتز نسبت به ساير تيمارها مي­شود. نتايج نشان داد كه تيمار ساليسيليك اسيد مي­تواند از طريق كاهش آنزيم كلروفيلاز موجب افزايش كلروفيل شده و سرعت فتوسنتز را افزايش دهد و از طريق افزايش هدايت روزنه­ اي موجب افزايش تعرق شده و اثرات منفي ناشي از تنش خشكي را تعديل مي­كند.