بررسي تغييرات فعاليت‌هاي آنزيمي در ريشه ي گياه خربزه ي آلوده به عامل بيماري پژمردگي فوزاريومي (Fusarium oxysporum f. sp. melonis)

بيماري پژمردگي آوندي ناشي از Fusarium oxysporum f. sp. melonis يكي از بيماري‌هاي مهم خربزه است. به منظور يافتن منبع مقاومت به نژاد 2.1 فوزاريوم، واكنش تعداد 18 توده خربزه جمع‌آوري شده از مناطق مختلف ايران در آزمايش گلخانه‌اي در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در موسسه ي تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر مورد ارزيابي قرار گرفتند. ريشه‌هاي گياهچه‌هاي هر چهار توده در مرحله يك تا دو برگ حقيقي در 50 ميلي‌ليتر سوسپانسيون اسپور Fusarium oxysporum f. sp. melonis با غلظت 106 اسپور در ميلي‌ليتر به مدت 21 دقيقه قرار گرفتند و به سيني‌هاي كشت برگردانده شدند. توده‌هاي ايزابل مقاوم، سوسكي نيمه مقاوم، قصري حساس و شادگاني بسيار حساس جهت اندازه‌گيري تركيبات فنل كل و تعيين ميزان فعاليت آنزيم‌هاي پراكسيداز، پلي‌فنل اكسيداز، كاتالاز و سوپراكسيد ديسموتاز مورد استفاده قرار گرفتند. نمونه‌برداري‌ها از قسمت ريشه گياهان در مراحل زماني دو، چهار، شش و هشت روز بعد از مايه‌زني براي بررسي تغييرات فعاليت آنزيمي و فنل كل انجام گرفت. بر اساس نتايج به دست آمده، ميزان فعاليت آنزيم‌هاي پراكسيداز، پلي‌فنل اكسيداز، كاتالاز و سوپراكسيد ديسموتاز در طي روزهاي مختلف در توده‌هاي مختلف اختلاف معني‌داري با يكديگر داشتند. در روز چهارم و ششم حداكثر فعاليت آنزيم به ترتيب در توده‌هاي مقاوم و بسيار حساس ايزابل و شادگاني ثبت شد. تغييرات تركيبات فنلي در طي روزهاي چهارم، ششم و هشتم با يكديگر تفاوت معني‌داري داشتند. در روز شاهد (روز صفر) بيشترين مقدار فعاليت در توده شادگاني (توده بسيار حساس) ثبت گرديد در حاليكه پس از گسترش عامل بيماري بيشترين مقدار آن در روز چهارم پس از مايه‌زني در توده مقاوم ايزابل بدست آمد. در اين بررسي ميزان فعاليت آنزيم‌هاي پراكسيداز، پلي‌فنل اكسيداز، كاتالاز، سوپراكسيد ديسموتاز و ميزان تركيبات فنلي به منزله پنج عامل اساسي دفاع بيوشيمايي در برهم‌كنش توده‌هاي مختلف خربزه با عامل پژمردگي آوندي افزايش مي‌يابند.