تغييرات جمعيت و پراكنش فضايي تريپس پياز (Thrips tabaci Lindeman, 1889) در چين هاي مختلف يونجه (Medicago sativa L.)

چكيده به منظور بررسي تغييرات جمعيت و پراكنش فضايي تريپس پياز Thrips tabaci (Lindeman) (Thysanoptera: Thripidae) در مزارع يونجه شهرستان ايوان (استان ايلام)، از اوايل فروردين تا اواخر شهريور ماه سال 1396، نمونه­برداري­ها به صورت هفتگي طي مراحل مختلف رشدي يونجه انجام گرفت. نوسانات جمعيت نشان داد كه بيش­ترين جمعيت مراحل بالغ و نابالغ به ترتيب با ميانگين (85/0±20/6( و (44/0± 35/1) تريپس در 20 بوته در مردادماه و شهريور ماه هم­زمان با چين سوم يونجه به­دست آمد. بررسي ارتباط بين نوسان­هاي جمعيتي مراحل بالغ و نابالغ با دما نشان داد كه تغييرات جمعيت با دما ارتباط معني­دار و مثبتي دارد. هم­چنين بررسي توزيع فضايي نشان داد كه بر اساس مدل رگرسيوني تيلور، توزيع مراحل بالغ و نابالغ به صورت تصادفي اما مجموع آن­ها به­صورت تجمعي مي­باشد، اما در مدل آيوائو، رگرسيون ميان Log S2 و Log m در مرحله­ي نابالغ از نظر آماري معني­دار نبود (P gt; 0.05). با استفاده از اين روش، الگوي توزيع فضايي مراحل بالغ به­صورت تصادفي و مجموع آن­ها به­صورت تجمعي به­دست آمد. پارامترهاي به­دست آمده از تغييرات جمعيت و الگوي توزيع فضايي اين گونه مي­تواند در طراحي برنامه­ي نمونه­برداري و تخمين تراكم جمعيت اين آفت در مزارع يونجه مورد استفاده قرار گيرد.