بررسي كارايي جدايه‏ هاي Trichoderma spp. در كنترل بيماري پوسيدگي زغالي سويا ناشي از Macrophomina phaseolina در شرايط گلخانه

بيماري پوسيدگي زغالي ناشي از Macrophomina phaseolina، از معمول‌ترين بيماري‌هاي سويا در بسياري از نقاط دنيا مي‏باشد.به‌دليل خاكزي بودن قارچ بيمارگر و توان بالاي ساپروفيتي آن در خاك، عدم كنترل مؤثر بيماري و ايجاد آلودگي‌هاي زيست‌محيطي در اثر استفاده از سموم شيميايي، از عوامل آنتاگونيست طبيعي مانند جدايه‌هاي قارچي متعلق به ‌‌جنس Trichoderma براي مهارزيستي اين بيماري مي‌توان استفاده كرد. در اين پژوهشتأثير دو جدايه متعلق به‌گونه‏هاي‏ Trichoderma harzianum و Trichoderma atroviride در كنترل M. phaseolina و همچنين القاي مقاومت گياه نسبت به اين بيمارگر در شرايط گلخانه‌اي مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه در تيمارهاي آلوده سازي خاك با بيمارگر، جدايه‌ي T. harzianum در خاك‌هاي سترون و غيرسترون به‌ترتيب موجب كاهش بيماري به‌ميزان 62 و 65 درصد شد. جدايه‌ T. atroviride نيز بيماري را در خاك‌هاي سترون و غيرسترون، به‌ترتيب 59 و 62 درصد كاهش داد. تلفيق دو جدايه‌ي تريكودرما با هم، به‌ترتيب بيماري را 67 و 70 درصد را كاهش دادند.براساس نتايج به‌دست آمده، در تيمارهاي آلوده‌سازي نوك ساقه‌ي سويا با بيمارگر، گونه‌ي T. harzianum در خاك‌هاي سترون و غيرسترون به‌ترتيب موجب 56 و 58 درصد كاهش بيماري شد. جدايه‌ي T. atroviride نيز در خاك‌هاي سترون و غيرسترون به‌ترتيب موجب كاهش بيماري به‌ميزان 52 و 53 درصد شد. تلفيق دو جدايه‌ي تريكودرما با هم، به‌ترتيب بيماري را 60 و 63 درصد كاهش دادند.در مجموع، در اين پژوهش، جدايه‌هاي تريكودرما در خاك غيرسترون كارايي بيش‌تري در كاهش بيماري و القاي مقاومت نشان دادند. جدايه‌هاي تريكودرما در تيمارهاي آلوده‌سازي خاك با بيمارگر تأثير بيش‌تري در كاهش بيماري داشتند. جدايه‌ T. harzianum نسبت به ‌جدايه‌ T. atroviride موجب كاهش بيش‌تر بيماري در هر دو روش كاربرد بيمارگر شده است. تلفيق دو جدايه تريكودرما نيز تأثير بيش‌تري در كاهش بيماري و القاي مقاومت داشتند.