مصاديق گونه‌گون آيه در قرآن

واژه «آيه» در قرآن كريم درباره موضوعات مختلف، مانند آيات قرآن، معجزات انبياء و پديده‌هاي طبيعي و ... به كار رفته است. در پاسخ به اين پرسش كه از منظر قرآن، چه پديده‌هايي و با در نظر گرفتن چه ويژگي‌هايي، «آيه» است، شانزده پديده طبيعي را مي‌يابيم كه در قرآن كريم به عنوان«آيه» معرّفي شده‌اند. برخي از اين پديده‌ها، مانند آسمان‌ها و زمين بارها در قرآن به عنوان «آيه» معرّفي شده‌اند و به «آيه» بودن برخي، مانند لباس و همسر تنها يك بار اشاره شده است. براي دركِ «آيه» بودن پديده‌هاي مختلف، غالباً توجّه به ارتباطي كه يك پديده با ديگر امور و پديده‌ها دارد، ضروري است و اين ارتباط عموماً ارتباط علّي و معلولي است. در قرآن كريم مكرّراً در «آيه» خواندن امور مختلف به اين امر توجّه داده شده كه اوّلاً سررشته نظام علّي و معلولي در دست خداوند است و ثانياً اين نظام به گونه‌اي طرّاحي شده كه سود و منفعت آدمي را در پي‌ دارد. در بسياري از آيات كه پديده‌اي طبيعي به عنوان «آيه» معرّفي شده، كلمات مربوط به حيطه آسمان به كار رفته است و بر اين اساس، مي‌توان گفت كاربرد كلمه «آيه» در حوزه پديده‌هاي طبيعي ارتباط تنگاتنگي با مفاهيم سماوي دارد.