ارزيابي ديدگاه مفسران فريقين درباره آيه ميثاق

در آيات 172 و 173 سوره مباركه اعراف، حكايتي نقل مي‌شود كه در تحليل معناي آن‌ ميان مفسران فريقين اختلاف وجود دارد. بعضي از مفسران اين حكايت را تمثيل مي‌دانند و آن را بر اساس نظريه تمثيل تفسير مي‌كنند و باور دارند كه منظور آيات مذكور، جريان متعارف زندگي دنيايي و گرايش دروني انسان به خداست. اما برخي از آن‌ها اين حكايت و خطاب نهفته در آن را واقعي مي‌دانند. از نظر گروه دوم، عالمي وجود داشته كه در آن، خداوند از همه بني‌آدم بر وحدانيت و ربوبيّت خود پيمان گرفته‌است. البته ميان گروه دوم در تفسير اين عالم تفاوت وجود دارد، بعضي آن را به عالم عقل، برخي به عالم ملكوت و عده‌اي هم به عالم ذرّ تفسير مي‌نمايند. غير از دو نظريه تمثيل و عالم ذرّ، همه ديدگاه‌هاي ديگر تضعيف مي‌شوند.