بازكاوي مسئله تشبيه و تنزيه در آموزه وحدت تشكيكي وجود

آموزه تشبيه و تنزيه يكي از پيچيده­ترين آموزه هاي كلامي است كه از ديرباز متفكران اسلامي را به خود مشغول كرده است. ازيك‌سو، اهل حديث و اشاعره و ازسوي‌ديگر، معتزليان و گروهي از متلكمان شيعه با قرائت‌هاي كاملاً متفاوتي بدين آموزه نظاره كرده‌اند. گروه اول به سمت تشبيه و گروه دوم به سمت تنزيه سوق يافته‌اند. و اما در اين ميان ابن‌عربي و شارحان مكتب او به قرائتي جديد، يعني تشبيه در عين تنزيه دست يافته‌اند كه اين نظريه مطابق برخي از آموزه‌هاي شيعي است. صدرالدين محمد شيرازي، مشهور به ملاصدرا، با بهره‌گيري از همين نظريه اخير، درصدد عرضه قرائت نويني از آن برآمد و چنانچه در ادامه مقاله آمده است، اين تقرير، عقلي ترين بيان در شرح اين مسئله است. در اين نوشتار تلاش شده است پس از بيان مختصري در توضيح مكاتب مختلف در اين موضوع، جايگاه تقرير وحدت تشكيكي وجود در حكمت متعاليه مطرح و نقطه قوت آن را بررسي شود.