روش شناسي موردكاوانه در اخلاق كاربردي

روش‌شناسي در اخلاق كاربردي به معناي روش‌ توجيه و حلِ مسائل اخلاقي است. سه روش عمده در اين عرصه به رقابت با يك‌ديگر برخاسته‌اند: روش نخست، قياس‌گرايي است كه بر اهميت نظريه‌هاي اخلاقي و به‌كار بستن آن‌ها در توجيه مسائل اخلاقي تأكيد دارد و به اصطلاح متضمن نگاه از بالا به پايين است. دوم، استقراء‌گرايي است كه رويكردي جزئي‌نگر و ضد‌ نظريه دارد و به‌اصطلاح طرفدار نگاه از پايين به بالا است. سوم، اصل‌گرايي است كه با نگاهي اعتدالي به كاربرد نظريه‌هاي كلان اخلاقي در مقام عمل، سعي‌ مي‌كند تا با ضرب دو نگاه از بالا به پايين و از پايين به بالا، به راه‌حلّي منسجم دست يابد. موضوع بحث در اين مقاله به روش دوم، يعني استقراء‌گرايي مربوط مي‌شود. اين روش در جايي كه داوري‌ها را نمي‌توان به‌سادگي تحت هنجارهاي كلّي قرار ‌داد، بر تصميم‌گيري عملي دربارۀ مورد‌هاي جزئي متمركز مي‌شود. طرفداران اين روش شكل‌هاي گوناگوني از استقراء را به رسميت شناخته‌اند كه ‌‌مهم‌ترين و جامع‌ترين آن‌ها عبارتند از: موردكاوي يا مطالعۀ اوضاع و احوال خاص، اخلاق داستاني و برخي تقرير‌هاي فضيلت‌گرايي اخلاقي. اين مقاله به بحث و بررسي موردكاوي اختصاص يافته و مي‌كوشد تا نقاط قوّت و ضعف اين رويكرد روشي را نشان دهد.