نسبت ايزدان و انسان در انديشه يوناني

رفتار و كنش انسان در هر دوره بطور مستقيم متأثر از نگاه هستي‌شناسانه و مباني فكري و اعتقادي آن دوره ميباشد؛ به طوري كه براي فهم رفتار و كنش انسان و چرايي آن در يك دوره، بايد به شناخت مباني هستي‌شناسي و معرفتي آن دوره پرداخت. يكي از اين مباني هستي‌شناسانه و معرفت‌شناسانه كه در فهم رفتار و كنش انسان در هر دوره ضروري مينمايد نوع نگاه به هستي و خداست كه بطور مستقيم بر رفتار انسان در جامعه تأثير دارد. با توجه به ضرورت شناخت بين فرهنگي در دوره معاصر و تأثير و رابطه عميقي كه بين يونانيان و ايرانيان وجود داشته است، شناخت مباني فكري و رفتاري يونانيان ميتواند در بررسي اين رابطه فرهنگي نقش كليدي داشته باشد. بر اين اساس، نوشتار حاضر در جهت شناخت مباني فكري و رفتاري يونانيان به بررسي نوع نگاه هستي‌شناسانه و مباني فكري آنها و بطور خاص نگاه يونانيان به خدا و نفس و تأثير اين نوع نگاه در رفتار و كنش انسان يوناني پرداخته است و بر اين مبنا سه انديشمند دوره يوناني يعني هومر، سقراط و افلاطون با روش تفسيري مورد بررسي قرار گرفته است. نتايج تحقيق نشان ميدهد نگاه يونانيان به خدا با تأثير انديشمندان هر دوره متفاوت بوده، بطوري كه نگاه هومر، سقراط و افلاطون از جهتي از همديگر قابل تفكيك است. در نگاه اسطوره¬يي هومري، خدايان بسان قهرمانان بشري داراي صفات انساني و در معامله با انسان هستند، اما در نگاه سقراط، خدا موجودي است كه بدنبال هدايت و راهنمايي انسانها بوده و از طريق دايمونها با مردم ارتباط دارد. در تفكر افلاطون كه تكثر خدايان بسمت وحدت ميگرايد، خدا بعنوان ايده خير، موجودي متعالي است كه سرنوشت و مبناي قانونگذاري در زندگي فردي و اجتماعي انسان قرار ميگيرد.