شماره ركورد :
1065670
عنوان مقاله :
انواع عقل از ديدگاه ملاهادي سبزواري
پديد آورندگان :
حسيني نيك، محمد دانشگاه آزاد اسلامي واحد خوراسگان - دانشكده حقوق و علوم انساني , گلستاني، هاشم دانشگاه اصفهان - دانشكده علوم تربيتي - گروه فلسفه , اكبري، فتحعلي دانشگاه اصفهان - گروه فلسفه
تعداد صفحه :
18
از صفحه :
85
تا صفحه :
102
كليدواژه :
انواع عقل , عقل كلّ , عقل اوّل , عقل فعّال , مناط تكليف , ملاهادي سبزواري
چكيده فارسي :
از عقل برداشتهاي متنوع و متكثري شده و بتناسب اين برداشتها، وظايف، اقسام و مراتب مختلفي براي آن در نظر گرفته شده است؛ از عقل فطري، نظري، عملي، عقل كل، عقل فعال و... گرفته تا مناط تكليف و حتي ذمّ و گريز از عقل توسط عرفا و صوفيه. در اين مقاله تلاش شده است با روش توصيفي‌—‌تحليلي و در ضمن يك تقسيمبندي جديد از حيث وجودشناختي و معرفت‌شناختي، انواع عقل از ديدگاه ملاهادي سبزواري بررسي شود. در هستي‌شناسي عقل، عقل را بعنوان مرتبه‌يي از وجود يا بمثابه يك موجود بررسي ميكنيم كه در قالب عقول كليه، عقول جزئيه و عقول دهگانه بحث ميشود و همچنين تبيين رابطه و تفاوت آنها اشاره ميشود. از ديدگاه معرفت‌شناختي، عقل بمثابه قوة ادراكي انسان مد نظر است. عقل مطبوع و مسموع، عقل نظري و عملي و مراتب آنها و نيز عقل بسيط و عقل تفصيلي در ضمن معرفت‌شناسي عقل مورد بررسي قرار ميگيرد. يافته‌هاي پژوهش بيانگر آنست كه در تبيين انواع عقل، گاهي مراد عقل انساني (مراتب نفوس ناطقه، عقل جزئي يا عقل معاش) است و گاهي عقول غير انساني (عقول كلية مفارقه)، و چون عقول صاعده و عقول نازله دو مرتبه از يك نوعند، در قوس صعود و نزول بهم ميپيوندند. همچنين روشن ميشود كه مراد از عقلي كه عرفا نكوهش ميكنند، عقل جزئي به كمال نرسيده و مشوش به اوهام است و اين عقل بالملكه و مطبوع است كه مناط تكليف قرار ميگيرد.
سال انتشار :
1397
عنوان نشريه :
خردنامه‌ صدرا
فايل PDF :
7599961
عنوان نشريه :
خردنامه‌ صدرا
لينک به اين مدرک :
بازگشت