اندازه ‌گيري كارآيي، بهره وري و رتبه بندي پالايشگاه هاي گاز ايران با استفاده از تكنيك تحليل پوششي داده هاي دومرحله اي

Measuring the Efficiency, Productivity and Ranking of the Iranian Gas Refineries Based on the Two-Stage Data Envelopment Analysis

پالايشگاه­ هاي گاز از جمله صنايع مهم و اساسي به شمار مي ­روند و نقش تعيين كننده ­اي در رشد و توسعه ­ي اقتصادي ايفا مي­كنند و بر همين اساس، بسياري از پژوهشگران بر روي رتبه ­بندي و ارزيابي عملكرد اين واحدها متمركز بوده ­اند. يكي از مهم­ترين روش­ هاي سنجش كارايي، تكنيك تحليل پوششي داده ­هاست كه از دسته ­ي روش­ هاي غيرپارامتري به حساب مي ­آيد. پژوهش جاري، با استفاده از مدل CCR پوششي ورودي محور دو مرحله­ اي و بكارگيري خروجي نامطلوب در كنار خروجي ­هاي مطلوب به ارزيابي كارايي 11 پالايشگاه­ گاز ايران در طي سال هاي 1394-1392 مي­ پردازد. بر طبق نتايج و از آنجاييكه تعدادي از پالايشگاه ­ها در مرز كارا قرار دارند، براي رتبه بندي ميان واحدهاي كارآ از روش اندرسون پيترسون استفاده شده است. در اين بين، فاز 9 و 10 پالايشگاه پنجم عسلويه به عنوان كارآي قوي شناسايي گرديد. در نهايت به علت آنكه داده ­هاي مورد ارزيابي مربوط به سه سال متوالي از 1392 تا 1394 مي­ باشند، براي بررسي پيشرفت يا پسرفت كارايي پالايشگاه ­ها ، از شاخص مالم كوئيست چند مرحله ­اي استفاده شده و بهره ­وري واحدها در سال­ هاي مذكور پايش مي ­شود تا بدين وسيله نتيجه ­ي تصميمات و عملكرد مديران بر كارايي پالايشگاه­ ها مشخص گردد.

Gas refineries are one of the pivotal industries, have crucial role in economic development. Because of such an importance, there can be found a rich literature in evaluating and ranking these organizations. Data envelopment analysis is a popular non-parametric technique received much attention in the mentioned area. The current research addresses to evaluate 11 gas refineries in Iran between 1392-1394 using two-stage CCR based data envelopment analysis technique. In this regard, numerical results show that some of the refineries lie on the efficient frontier; Hence, Anderson-Peterson is employed to rank the efficient ones and phase 0 and 10 ASALUYE refinery is introduced as the strong efficient DMU. Malmquist measure is also applied to investigate the progression/ retrogression of the DMUs.