بررسي تطبيقي عرفان شمني و تصوف اسلامي

بيشتر مكاتب عرفاني جهان سعي بر آن دارند تا با شيوه‌ها و روش‌هايي، سالك و نوآموز را از هستي روزمره و دنيوي جدا سازند و به سرمنشأ نيروي حقيقي عالم و دنياي پررمزوراز جهان مينوي هدايت كنند. شمنيسم يكي از آن مكاتب عرفاني است كه با آيين‌ها و اعمالي خاص، سالك را به خلسگي و بي‌خويشي مي‌كشاند و بدين‌واسطه و از طريق ياري‌جستن از دنياي ارواح و عالم خدايان، موجب اعمالي خارق عادت مي‌شود. آيين‌ها و آداب شمني، شباهت بسيار زيادي به آداب متصوفۀ اسلامي دارد و موجب شده كه حتي برخي بر اين باور باشند كه تصوف اسلامي تحت تأثير شمنيسم بوده است. نگارندگان در اين جستار به بررسي بعضي از اين شباهت‌ها، از جمله موضوع خلسگي و بي‌خويشي، اهميت به موسيقي و پايكوبي، عروج و صعود سالك، پرواز جادويي، رياضت‌هاي عرفاني، كرامت و موضوع نوزايي مي‌پردازند و آنان را واكاوي مي‌كنند.