سبك شدن فعل سنگين: مطالعه‌ي موردي فعل «دادن» در چارچوب معني‌شناسي شناختي

ساخت‌هاي سبك و مركب در زبان فارسي بسيار فراوان هستند به گونه‌اي كه يك فعل سنگين مي‌تواند به عنوان فعل سبك در ساخت‌هاي متعددي حضور داشته باشد. اين مسئله باعث مي‌شود كه فعل سنگين بخشي از معني اصلي خود را در اين ساخت‌ها از دست بدهد و از معني سرنمون خود دور شود. با اين حال، سبك شدن به معني آن نيست كه نتوان روابط نظام‌مندي را ميان فعل سنگين و فعل سبك متناظر آن جست‌وجو كرد. هدف نوشتار حاضر بررسي اين روابط در ارتباط با فعل سنگين «دادن» و ساخت‌هاي سبك حاصل از آن است. بررسي نمونه‌هايي از اين ساخت‌ها در چارچوب كلي معني‌شناسي شناختي نشان مي­دهد كه كاربردهاي سبك «دادن» تا حد زيادي تابع ساختار معنايي اين فعل هستند. حضور جنبه‌هاي مختلف اين ساختار معنايي در ساخت‌هاي سبك را مي‌توان حاكي از آن دانست كه سبك شدن فعل «دادن»، تا حد زيادي نظام‌مند بوده و تا چه حدي بر اساس انگيزه‌هاي شناختي قابل توضيح و تبيين است.