مقايسه تطبيقي توزيع منافع بين طرفين قراردادهاي نفتي بيع متقابل، مشاركت در توليد و قراردادهاي جديد نفتي ايران (IPC): مطالعه موردي ميادين نفتي سروش و نوروز

درتنظيم قراردادهاي نفتي، به‌كارگيري چارچوب قراردادي مناسب كه منافع دو طرف را تأمين كند و جذب حداكثري سرمايه خارجي و فن­آوري پيشرفته را در پي­داشته باشد، ضروري است. عنصر كليدي در خصوص توزيع منافع بين طرفين، انعطاف­پذيري بهينه قرارداد است. در اين مقاله براي نخستين بار انعطاف­پذيري رژيم مالي قراردادهاي بيع متقابل، مشاركت در توليد و قراردادهاي جديد نفتي ايران از طريق شبيه­سازي مدل مالي قرارداد در دو سناريوي سخت­گيرانه و متعارف مطالعه شده است. در سناريوي سخت­گيرانه، پارامترهاي قرارداد بيع متقابل ميان شركت ملي نفت و شركت شل، مبنا قرار گرفته و پارامترهاي دو قرارداد ديگر به گونه­اي برآورد شده كه نتايج اصلي با نتايج تحقق يافته در قرارداد ياد شده يكسان شود. سپس تأثير پارامترهاي برآوردي بر توزيع درآمد ناخالص و بازدهي طرفين بررسي و با هدف تحليل ميزان انعطاف­پذيري قراردادهاي مورد بررسي، به تحليل حساسيت مؤلفه­هاي بازدهي داخلي پيمانكار و دريافتي طرفين قرارداد نسبت به تغييرات قيمت و هزينه­هاي سرمايه­اي و عملياتي پرداخته شده است. براساس نتايح، رژيم مالي قراردادهاي مشاركت در توليد اين امكان را به طرفين مي­دهد كه ميان مفاد و ساختار قرارداد با منافع خود تطابق و هماهنگي پديد آورند. اين در حالي­ است كه برخي ابزارهاي ناكارآمد قراردادهاي بيع متقابل و قراردادهاي جديد نفتي ايران منجر به عدم انعطاف­پذيري بهينه در برابر تغيير شرايط اقتصادي شده است.