بررسي تطبيقي انسجام اجتماعي: مطالعه‌اي در بين بهره‌برداران عضو و غيرعضو تعاوني‌هاي مرتعداري استان گلستان

A comparative study of social cohesion: a study among members and non-members beneficiaries of the range management cooperatives in Golestan Province

تعاوني­هاي مرتعداري به عنوان يك نظام هدفمند و راهبرد جديد در توسعه پايدار و مديريت طرح­هاي احيايي و اصلاحي مراتع، مي­توانند نقش مهمي در انسجام اجتماعي بهره­برداران ايفا نمايند. تحقيق حاضر با هدف بررسي انسجام اجتماعي در بين بهره­برداران مرتعي، به‌دنبال مقايسه نظرات دو گروه از بهره­برداران عضو و غيرعضو تعاوني­هاي مرتعداري در شهرستان گنبد از استان گلستان است. جامعه آماري در اين تحقيق 461 نفر كه 210 نفر از طريق جدول كرجسي و مورگان به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. انسجام اجتماعي با 35 سوال در سه بُعد شامل گرايش، تعامل و نزاع، مورد سنجش قرار گرفت. نتايج نشان داد انسجام اجتماعي در بين بهره­برداران عضو تعاوني مرتعداري بيشتر است. همچنين از بين ابعاد مورد بررسي، بُعد نزاع در بين بهره­برداران غيرعضو تعاوني­ مرتعداري، و بُعد تعامل در بين بهره­برداران عضو تعاوني مرتعداري در رتبه اول قرار گرفته است. توسعه و ترويج تعاوني­هاي مرتعداري به‌منظور افزايش انسجام اجتماعي مرتعداران و در نتيجه پيشبرد برنامه­هاي مديريت مشاركتي مراتع از پيشنهادات تحقيق حاضر مي­باشد.

Range management cooperatives have a great role in the sustainable development of ranchers and the success of restoration programs. The present study aimed to investigate the social cohesion among rangelands beneficiaries, within two groups of members and non-members of rangelands management cooperatives in Gounbad city of Golestan province. The study population consisted of 461persons in which 210 persons were selected through Morgan sample table. Social cohesion was measured with 35 questions in three dimensions of orientation, interaction, and conflict. Results showed that social cohesion among members of range management cooperatives was greater than non-members. Also, among investigated dimensions, conflict among non-members of range management cooperatives was in the first rank while interaction was more important among members of range management cooperatives. Development and extension of range management cooperatives in order to increase the social cohesion of rangelands exploiters can promote collaborative management plans in rangeland ecosystems.