تدوين مدل حق‌الزحمه خدمات حسابرسي

Development of Audit Services Pricing Model

حق‌الزحمه حسابرسي، به عوامل متعددي از جمله ويژگي‌هاي موسسه حسابرسي، ويژگي‌هاي صاحبكار، شرايط حرفه، استفاده كنندگان، شرايط رقابتي، محيطي و ... بستگي دارد. در اين پژوهش، به منظور بررسي جامع عوامل موثر بر حق‌الزحمه، با مصاحبه عميق خبرگان، از روش كيفي و رويكرد مبتني بر نظريه‌پردازي زمينه‌اي استفاده و نتايج در قالب يك مدل استخراج شده است. براي اعتباربخشي به نتايج پژوهش از معيارهاي زاويه‌بندي (اجماع/مثلث‌سازي) داده‌ها، كنترل اعضا و مقبوليت استفاده شده است. طبق نتايج و مدل ارائه شده، اندازه موسسه، ميزان رعايت آيين رفتار حرفه‌اي، ارزش (ارزشمند بودن) كار براي صاحبكار و ويژگي‌ها و اعتبار مديران و شركا مهم‌ترين عوامل موثر در سطح موسسه حسابرسي، اندازه، ريسك، توان تقاضاي كيفيت، هدف صاحبكار از حسابرسي و حاكميت شركتي اثربخش مهم‌ترين عوامل در سطح صاحبكار و درك استفاده‌كنندگان و ذينفعان كليدي از حسابرسي، نگرش و ويژگي‌هاي سياست‌گذاران و تصميم‌گيرندگان و تدوين مقررات و ضوابط اثربخش، مهم‌ترين عوامل در سطح حرفه و شرايط محيطي شناخته شد كه در صورت اتخاذ راهبردهاي لازم و وجود زمينه مناسب در سطح كلان و حرفه حسابرسي از جمله فراهم شدن بستر اقتصادي، بازار، قدرت نهادهاي ناظر بر حرفه حسابرسي و تعامل سازنده اين نهادها با دولت و قانون‌گذاران منجر به دستيابي به حق‌الزحمه معقول مي‌گردد. مجموعه اين عوامل به همراه پيامدهاي حق‌الزحمه معقول، مدل حق‌الزحمه خدمات حسابرسي را تشكيل مي‌دهند.