تجربه زيسته شركت در كنكور با تاكيد بر پيامدهاي استرس زاي آن

كنكور به‌عنوان يكي از مهم‌ترين رويدادهاي آموزشي، فرهنگي و اجتماعي براي شركت‌كنندگان موضوعي مهم است. نقش كنكور در تعيين سرنوشت و آينده افراد از يك‌سو و كمبود امكانات ورود براي رشته‌هاي خاص، تجارب دانش آموزان و تلاش آن‌ها از ماه‌ها و سال‌هاي قبل و استفاده از منابع و امكانات تقويتي براي آماده شدن، اين رقابت را به موضوعي جدي براي دانش آموزان، خانواده‌ها و مدارس تبديل كرده است. هدف از اين پژوهش بررسي تجربه زيسته افراد پس از يك يا دو بار شركت در كنكور بود. روش به كار گرفته‌شده در اين پژوهش، روش كيفي داده بنياد بود كه به‌منظور استخراج عوامل علي، زمينه‌اي، مداخله‌گر، راهبردها، عوامل فرآيندي و پيامدها در تجربه كنكور مورداستفاده قرار گرفت. شركت‌كنندگان 11دانشجوي فعلي مراكز دولتي و غيردولتي بودند كه تجربه يك يا دو سال شركت در كنكور را داشتند. و به‌صورت هدفمند و بر اساس الگوي موارد مطلوب انتخاب شدند. براي گردآوري اطلاعات از مصاحبه باز و عميق استفاده شد. پس از انجام مصاحبه 118مضمون فرعي به دست آمد كه در 18 مضمون اصلي دسته‌بندي شدند. اين 18 مضمون استخراجي در 5 گروه عوامل زمينه‌اي، علي، مداخله‌گر، پديده اصلي، فرآيندي و پيامدها قرار گرفتند. نتايج اين پژوهش نشان داد كه بر اساس تجربه افراد؛ خانواده، ويژگي‌هاي فرد، كلاس كنكور، دوستان، جو اجتماعي، مدرسه و رشته از عوامل زمينه‌اي و مداخله‌گر بودند. مصمم بودن، ويژگي‌هاي رواني، عوامل ناخواسته و روش مطالعه از عوامل علي در پديده كنكور بودند. برنامه‌ريزي، تلاش، خودشناسي و كمك گرفتن از عوامل فرآيندي و رضايت يا عدم رضايت و استرس از پيامدهاي كنكور بود. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه كنكور پديده‌اي پيچيده از ديدگاه شركت‌كنندگان است كه عوامل گوناگوني در آن نقش دارد. استرس به‌عنوان يك پيامد منفي در كنكور موضوعي است كه در همه افراد اعم از موفق يا ناموفق تجربه مي‌شود.