رابطۀ جوّ مدرسه و تاب‌‌آوري تحصيلي: نقش واسطه‌‌اي سرزندگي تحصيلي

هدف پژوهش حاضر بررسي رابطۀ بين جوّ مدرسه و تاب‌‌آوري تحصيلي با واسطه‌‌گري سرزندگي تحصيلي در بين دانش‌‌آموزان است. بدين منظور در يك طرح پژوهشي توصيفي-‌‌همبستگي، از بين دانش‌‌آموزان ‌‌متوسطۀ دوم، 287 نفر (187 دختر و 100 پسر) با استفاده از روش نمونه‌‌گيري تصادفي خوشه‌‌اي چند‌‌مرحله‌‌اي انتخاب شدند. داده‌‌ها با استفاده از پرسشنامه‌‌هاي جوّ مدرسه (عليخاني و مهرمحمدي، 1383)، سرزندگي تحصيلي (دهقاني‌‌زاده و حسين‌‌چاري، 1391) و تاب‌‌آوري تحصيلي (مارتين و مارش، 2009) گردآوري شد. اطلاعات گردآوري‌‌شده توسط روش تحليل مسير با استفاده از نرم‌‌افزار AMOS تحليل شد. نتايج نشان داد كه مدل مفهومي پيشنهادي مورد تأييد قرار گرفت. بررسي مسير‌‌هاي مستقيم ارتباط متغيّر‌‌هاي مورد بررسي نيز نشان داد كه مسير مستقيم متغيّر نشاط (14/0=β) و نفوذ (19/0=β) به‌‌صورت مثبت و متغيّر عدم‌‌مشاركت (20/0- =β) به‌‌صورت منفي با تاب‌‌آوري تحصيلي معني‌‌دار است. همچنين ارتباط معني‌‌داري بين سرزندگي تحصيلي (43/0=β) و تاب‌‌آوري تحصيلي وجود دارد. به‌‌منظور بررسي معني‌‌داري مسير‌‌هاي غير‌‌مستقيم از روش بوت استراپ استفاده شد و نتايج نشان داد كه سرزندگي تحصيلي رابطۀ نشاط و عدم‌‌مشاركت با تاب‌‌آوري تحصيلي را ميانجي‌‌گري مي‌‌كند؛ ولي بين فاصله‌‌گيري و نفوذ با تاب‌‌آوري تحصيلي ميانجي‌‌گري معناداري به عمل نمي‌‌آورد. يافته‌‌هاي حاصل از پژوهش حاضر مي‌‌تواند مورد استفادۀ روان‌‌شناسان تربيتي، معلمان و ساير متخصصان مرتبط قرار گرفته و در‌‌جهت افزايش تاب‌‌آوري تحصيلي نقش داشته باشد.