واكاوي علل و دلايل تداوم و گسترش فرهنگ فتوت و جوانمردي در قرون نخستين اسلامي

فتوت و جوانمردي در قرون نخستين اسلامي، تبارشناسي فكري و ايدئولوژي ويژه‌اي دارد كه بنا بر مقتضياتِ زمان و مكان، از تحول معنايي و گفتمان‌هاي متعددي برخوردار است. كاركرد و نوع فعاليت‌هاي اهل فتوت، به‌طوردقيق مشخص نيست. اين مسئله، فهم ماهيتِ حقيقي آن را دشوار ساخته، اختلاف نظر مورخان و پژوهشگران را در مورد اهداف و مقاصد آنها در پي آورده است. ازاين‌رو، مقاله بر مبناي اين سؤال اصلي سامان يافته است كه علل و دلايل تداوم و گسترش فرهنگ فتوت و جوانمردي در قرون نخستين اسلامي چه بود؟ از يافته‌هاي پژوهش، چنين به دست مي‌آيد كه با وجود اينكه فتوت و جوانمردي، ريشه و نشانه‌هايي در تاريخِ پيش از اسلام دارد، ولي در عصر اسلامي، بنا به علل و دلايلي همچون اهتمام دين اسلام به فرهنگ فتوت و جوانمردي، اختلاف طبقاتي، آشفتگي‌هاي سياسي و ارتباط با تصوف، تداوم و گسترش بيشتري يافت. فتوت و جوانمردي در تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامي، تأثيري ژرف از خود به جا گذاشته است و تحليل آن مي‌تواند گامي مهم در شناخت تاريخ اجتماعي باشد. بنابراين، هدف پژوهش حاضر، تحليل مباني نظري فتوت و جوانمردي بر اساس زمينه‌هاي تاريخي و اجتماعي آن در مناطق مختلف جهان اسلام است. اين مقاله، درصدد است با روش توصيفي ـ تحليلي و بر مبناي مطالعات كتابخانه‌اي به بررسي موضوع بپردازد.