ناسامانگي ادبيات تطبيقي در ايران

پس از گذشت بيش از پنج دهه از تأسيس اولين كرسي ادبيات تطبيقي در ايران هنوز اين رشته در دانشگاه‌هاي ايران راه‌اندازي نشده و در طول يك دهۀ گذشته در حاشيه به‌‌صورت يكي از گرايش‌هاي رشتۀ ادبيات فارسي ارائه شده است. اين در حالي است كه در دانشگاه‌هاي معتبر دنيا در شرق و غرب سال‌هاست اين دانش ‌بين‌رشته‌اي به‌صورت مستقل راه‌اندازي شده و تا مقطع دكتري پيش رفته است. هدف اين مقاله تحليل ناسامانگي رشتۀ ادبيات تطبيقي در ايران است. اين مطالعۀ انتقادي چالش‌هاي اساسي و درهم‌تنيدۀ ادبيات تطبيقي در ايران را تقليل‌گرايي نظريه‌ها، كژتابي در كاربست نظريه‌ها، روش‌هاي تحقيق سطحي‌نگر، عدم برنامه‌ريزي آموزشي علمي و جامع و انحصارگرايي و انسداد گفتماني مي‌داند. نمونه‌هايي هم از نشريات آكادميك فارسي‌زبان بر اساس اصول ادبيات تطبيقي در اين مقاله تحليل شده‌اند. در پايان با توجه به چند دهه تلاش و هم‌چنين ماهيت بين‌رشته‌اي و تعاملي ادبيات تطبيقي به اين نتيجه رسيده‌ام كه اميدي به راه‌اندازي اين رشته به‌صورت مستقل در ايران نيست.