بررسي ارتباط شايستگي فرهنگي، سلامت و حمايت اجتماعي با نگرش نسبت به اهداي عضو: نقش ميانجي مسئوليت‌پذيري اجتماعي

Investigating the Relationship of Cultural Competence, Health and Social Support with Attitudes of toward Organ Donation: the mediating role of social responsibility

مقدمه: فرهنگ­سازي اهداي عضو از اهداف اصلي آموزش پرستاري مي­باشد. لذا اين مطالعه با هدف تعيين ارتباط شايستگي فرهنگي، سلامت و حمايت اجتماعي با نگرش نسبت به اهداي عضو با ميانجي­گري مسئوليت­پذيري اجتماعي انجام گرفته است. روش كار: روش پژوهش، توصيفي مبتني بر مدل معادلات ساختاري بر روي 369 نفر از افراد داراي كارت اهداي عضو ساكن در استان­هاي شمال­ غرب كشور (زنجان، اردبيل و آذربايجان شرقي و غربي) در سال 1395 كه به روش نمونه­گيري تصادفي ساده انتخاب شدند، انجام گرديد. براي جمع­آوري اطلاعات از پرسش­نامه نگرش به اهداي عضو Tihana و همكاران، پرسش­نامه شايستگي­هاي فرهنگي Perng و Watson، پرسش­نامه سلامت اجتماعي Keyz، مقياس حمايت اجتماعي قاسمي پور و جهانبخش گنجه و مقياس مسئوليت­پذيري اجتماعي Mergler و Shield استفاده شد. داده‌ها با استفاده از ضريب همبستگي Pearson و Bootstrap از طريق نرم افزارهاي SPSS و AMOS نسخه 22 در سطح معني­داري (0/05>P) تجزيه و تحليل شد. يافته­ ها: يافته­ ها حاكي از برازش مدل بوده و ارتباط مستقيم متغيرهاي شايستگي فرهنگي (0/23=β و 04/0>P)، سلامت اجتماعي (0/70=β و 01/0> P)، حمايت اجتماعي (0/57=β و 01/0> P) و مسئوليت پذيري اجتماعي (0/60= β و 001/0>P) با نگرش نسبت به اهداي عضو معنادار به دست آمد. ارتباط غير مستقيم شايستگي فرهنگي(0/35=β و 05/0>P)، سلامت اجتماعي (0/35=β و 000/0>P) و حمايت اجتماعي (0/36=β و 001/0>P) با نگرش نسبت به اهداي عضو به واسطه ­ي مسئوليت­پذيري اجتماعي معنادار بودند (P<0/05). در مجموع 72 درصد از واريانس نگرش نسبت به اهداي عضو از طريق متغيرهاي مدل پژوهش تبيين شد. نتيجه­ گيري: با توجه به يافته ­هاي مطالعه به نظر مي‌رسد با تقويت شايستگي فرهنگي، سلامت اجتماعي، حمايت اجتماعي و مسئوليت پذيري اجتماعي افراد، خصوصا بيماران و همراهان، از طريق آموزش­هاي فردي و گروهي توسط پرستاران،،مي­توان نگرش مثبت افراد نسبت به اهداي عضو را افزايش داد و نيازمندي به پيوند عضو را برطرف نمود.

Introduction: The Shortage of organ donation is the main goals of nursing education. Therefore, the purpose of this research was to designation the relationship of cultural competence, health and social support with the attitude toward organ donation was mediated by social responsibility. Methods: In A descriptive survey research, the statistical sampling were includes 369 persons residing in the provinces of northwest (Zanjan, Ardebil, West Azerbaijan and East) organ donation cards in 1395 who were selected by simple random sampling method. For gathering the data, organ donation attitude questionnaire of Tihana et al, cultural competence questionnaire of Perng and Watson, Keyz social health questionnaire, Gasemipor and Ganje social protection questionnaire and social responsibility’ scale of Mergler and Shield were used. The data were analyzed by using Pearson correlational coefficient and bootstrap through software SPSS and amos-22. (P<0/05) Results: The results indicated the model was fitted and direct relationship of cultural competence (p=0, 002, β=0, 27), social health (p=0, 000, β=0, 70), social protection (p=0, 000, β=0, 57) and social responsibility (p=0, 001, β=0, 60) with Attitude with organ donation were significant. The indirect relationship of cultural competence (p=0, 05, β=0, 35), social health (p=0, 000, β=0, 35), social protection (p=0, 001, β=0, 36), with mediating of social responsibility were significant (P<0/05). In conclusion, %72 of the variance attitudes to the organ donation was determined by the variables of this research model. Conclusions: According to the findings of this study, it seems that with the reinforcement of cultural competence, social health, social protection and social responsibility of Individuals and particular, patients and entourage, Individual group training by nurses, can be increased positive attitudes toward organ donation and organ transplantation needs to be fixed.