كنشگري سياسي اسلام گرايان در كردستان (مطالعه كيفي جماعت دعوت و اصلاح )

Political Action among Islamists in Kurdistan(A Qualitative Study of Iranian Call and Reform Organization)

جماعت دعوت و اصلاح، يكي از جريان‌هاي مذهبي فعال در كردستان به شمار مي ­رود. اين جماعت، جزو معدود جريان­ هاي مذهبي فعال در كردستان است كه در كنار فعاليت­ هاي ديني، فرهنگي و تربيتي، قائل به كنش­ورزي سياسي درچارچوب نظام سياسي حاكم بر ايران است. در پژوهش حاضر، به قصد راه بُردن به تجربه و درك اعضاي جماعت دعوت و اصلاح از كنش‌ورزي سياسي، به روش نظريه زمينه­ اي با 30 نفر از اعضاي فعال و با سابقه حداقل7 سال عضويت در اين جريان مذهبي مصاحبة نيمه­ ساخت يافته به ­عمل آمد. نتايج پژوهش بيانگر آن است كه اعضاي جماعت، در مواجهه با زمينه­ هايي چون هويت­ خواهي قوميِ احزاب ناسيوناليست كُرد، ضعف جايگاه دين در كردستان، تضاد فرهنگي در كردستان، قدرت نازل اهل سنت در ايران به كنش­ورزي سياسي روي مي ­آورند. در اين ميان، مدرنيته و چارچوب­هاي قانوني نظام جمهوري اسلامي به‌مثابه زمينۀ تسهيل­گر، و موفقيت اسلام­گرايان دركشورهاي اسلامي، و فعاليت جريان­ هاي اسلامي در كردستان به عنوان شرايط مداخله­ گر عمل نموده ­اند. اعضاي جماعت دعوت و اصلاح در مواجهه با زمينه­ هاي مذكور به راهبردهايي چون همگرايي و كنش در چارچوب­ قانون اساسي، تمايزبخشي از ديگر گروه­ ها و جريان­ هاي اسلامي، و مواجهه با ايدئولوژي­هاي سياسي غربي(از تقابل تا تعامل) متوسل شده ­اند. يافته­ هاي ميداني مؤيد آن است كه كنش­ورزي سياسي در ميان اعضاي جماعت دعوت و اصلاح نمودهاي متنوعي به­ خود گرفته است كه در ذيل سه سنخ «سنت­گرايي جديد»، «تجددگرايي ميانه ­رو» و «تجددگرايي» قابل دسته­ بندي است.