از مسئوليت حقوقي دولت‌ها تا مسئوليت اخلاقي آن‌ها در زمينه مقابله با تغييرات آب و هوايي

From legal responsibility of states to their ethical responsibility in the context of climate change

امروزه براي حل مشكل انتشار گازهاي گلخانه‌اي، رژيم حقوقي تغييرات آب‌وهوايي، شامل كنوانسيون ساختاري، پروتكل كيوتو و توافق پاريس با تعهداتي در راستاي كاهش تدريجي انتشار اين گازها شكل گرفته است. به دليل فقدان قواعد خاص در زمينه مسئوليت بين‌المللي در اين رژيم، حقوق عام مسئوليت بين‌المللي بر هرگونه نقض تعهدات معاهده‌اي و جبران خسارت مربوطه قابليت اعمال دارد. مسئله اين است كه آيا اين حقوق عام از كارآمدي لازم در حوزه تغييرات آب و هوايي برخوردار است؟ اين نوشتار نشان مي‌‌دهد حقوق عام مسئوليت دولتي در زمينه قابليت انتساب، به دليل عدم وجود قطعيت در سببيت، قادر به اثبات انتساب نيست و به دليل فقدان تعهد در زمينه ممنوعيت مطلق انتشار گازهاي گلخانه‌اي، ناتوان از اثبات نقض تعهد است. همچنين، نظام مذكور به دليل خروج موضوعي مسئله خسارت از معاهدات مربوطه، بالأخص در توافق پاريس، قادر به حل مسئله جبران خسارت نيز نيست. لذا مسئوليت بين‌المللي دولت در زمينه تغييرات آب و هوايي با ناكارآمدي در ايفاء كاركردهاي خود مواجه است. براي جبران اين ناكارآمدي، روندهاي اخير به سمتي است كه در كنار مسئوليت حقوقي دولت‌ها، به تدريج مسئوليت اخلاقي آن‌ها با محوريت كاهش مصرف انرژي نيز مورد توسل واقع مي‌شود

Times New Roman;">Climate change is one of the problems resulting from increasing greenhouse gas emissions. To solve this problem, the climate change regime, including Framework Convention (1992), Kyoto Protocol (1997) and Paris Agreement (2015) with obligations to the gradual decrease of greenhouse gas emissions have been created. Due to lack of lex Specialis on international responsibility inthe matters of climate change, general rules of international responsibility are applicable to any international wrongful acts of states and compensation for damages suffered by victim states. However this study indicates the system cannnot prove the element of due to uncertainty in causality. Therefore, it faces a challenge in regard to breach of obligation element, because of lack of unconditional obligation in prohibition of emissions; and finally the system faces ambiguity in compensation, because of subjective excluding of compensation especially in Paris Agreement. Consequently, state responsibility is inefficient in the context of climate change and recent developments in this area emphasie ethical responsibility in energy consumption to rectify the relative inefficiency of legal responsibility.