بررسي فرايند خلق پول شبكه بانكي در اقتصاد ايران

هدف مقاله حاضر ارزيابي نظري و تجربي دو رويكرد معطوف به فرايند خلق پول يعني درون‌زايي و برون‌زايي خلق پول است. پس از بررسي ادبيات موضوع، به منظور ارزيابي رابطه عليت بين سه متغير پولي (پايه پولي، تسهيلات بانكي و سپرده‌هاي بانكي)، مدل‌هاي VAR و VECM به همراه مدل كوتاه‌مدت تودا و ياماموتو[1](1995) با استفاده از داده‌هاي ماهانه طي دوره 1379 تا مرداد 1398 براي اقتصاد ايران برآورد مي‌شوند. نتايج برآوردها حاكي از تأييد درون‌زايي پول در اقتصاد ايران است. به طور خاص نشان داده مي شود كه در بلندمدت تسهيلات بانكي عامل تعيين‌كننده تحولات پايه پولي است و نه بالعكس و در كوتاه‌مدت رابطه بين اين دو متغير دوطرفه مي‌باشد. با توجه به يافته‌‌هاي مقاله حاضر ضروري است سياست‌گذار پولي و نهاد ناظر بر فعاليت‌هاي بانكي به واسطه توانايي بانك‌ها در خلق اعتبار، نقش بسيار فعالي در نظارت بر نحوه خلق و مصرف منابع پولي بانك‌ها داشته باشند و براي اين منظور لازم است بازنگري در استقلال بانك‌ها در مصرف منابع مالي صورت گيرد.