دگرديسي اسطوره‌ها در سروده‌هاي بدر شاكر السيّاب

باززايي، بازآفريني و دگرديسي اسطوره، از شيوه‌هاي استفادۀ شاعران معاصر از اسطوره است؛ بدين معنا كه شاعران، متناسب با مقتضيات زمانه و مضامين مد نظر خويش، به تغيير در جزء يا اجزايي از يك اسطوره و دخل و تصرّف در آن مي‌پردازند. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصيفي ـ تحليلي، ضمن نشان دادن اسطوره‌هاي دگرديسي شده و شيوه‌هاي اين دگرديسي در اشعار سيّاب، به بررسي زمينه‌ها و اهدافي مي‌پردازد كه موجب دگرگوني اسطوره‌ها در سروده‌هاي اين شاعر شده‌اند. با توجّه به پيشگامي سيّاب در شعر آزاد عرب و بهره‌گيري فراوان او از اسطوره‌ها، اين بررسي مي‌تواند علاوه بر نماياندن جنبه‌هاي جديدي از رويكرد شاعري سيّاب، بخش مهمّي از شيوه‌ها و دلايل دگرديسي اسطوره‌ها را در شعر معاصر عرب نشان دهد. نتايج اين پژوهش دخل و تصرّف سيّاب در اسطوره‌ها، انواع گوناگون اسطوره‌ها، اعمّ از ملّي، يوناني و ديني بودن آن‌ها را نشان مي‌دهد؛ همچنين افزودن عناصري به اصل اسطوره، تغيير ماهيّت و كاركرد شخصيّت‌هاي اسطوره‌اي و نيز تغيير در اجزاي مختلف اسطوره به‌ويژه در پايان‌بندي آن، از عمده‌ترين شيوه‌هاي دگرديسي اسطوره‌ها در سروده‌هاي سيّاب است. انطباق هرچه بيشتر اسطوره‌ها با وضعيّت عصر حاضر، انديشه‌ها و اغراض شاعر و نيازهاي سياسي ـ اجتماعي را نيز بايد از مهم‌ترين اهداف سيّاب در دگرديسي اسطوره‌ها دانست.