بررسي تيرگي زباني دانشجويان؛ چگونگي و چرايي

جامعه‌شناسان زبان، نقش عوامل غير زباني مختلف، همچون قوميت، جنسيت، تحصيلات، طبقۀ اجتماعي، سن و  منطقۀ جغرافيايي را در پيدايش گونه‌هاي زباني بسيار مؤثر دانسته‌اند. يكي از اين طبقات اجتماعي، طبقۀ دانشجويي است كه با گفتمان ويژۀ خود تعريف مي‌شود. اين جستار با مطالعه‌اي كه بر روي زبان دانشجويان داشته است، به اين نتيجه رسيده كه در وضعيت كنوني، نقش تأثيري اين عوامل دگرگون شده است؛ هم به دليل تحوّلات فرهنگ جهاني به دنبال جنبش تكنولوژيك و هم دگرديسي‌هاي فرهنگي ايران در دهه‌هاي اخير، متأثر از تحولات بين‌المللي و رخدادهاي داخلي و بر هم خوردن پيش‌فرض‌هاي گذشته. بر همين اساس با محوريت سه متغيّر سن، تحصيلات و جنسيت و چگونگي تأثير آن‌ها بر زبان كه نظام قدرت جديدي را در زبان سامان مي‌دهد و هم‌گرايي اين عوامل و بي فروغ شدن عوامل متصلّب پيشين، گفتماني جديد را صورت‌بندي مي‌كند كه تجلّي تمام‌عياري در زبان دارد و از آن با عنوان «زبان تيره» ياد شده است. زباني كه در دهۀ پيشين از آن به زبان مخفي تعبير مي‌شده؛ امّا اكنون از پس پرده به درآمده است. ضمن بررسي توصيفي و تبييني اين زبان‌گونه، به اين نتيجه مي‌رسد كه اين زبان‌گونه كه بيانگر سبك خاصي از زندگي است ايدئولوژي مسلّط را به شيوه‌اي نو  و با رويكردي تقابلي با بحران مواجه مي‌كند و صرفاً پديده‌اي اخلاقي نيست كه با اندرزنامه و هشدارنامه اصلاح پذيرد؛ بلكه محصول متغيّرهاي ژرف و پيچيدۀ اجتماعي سياسي است.