آسيب‌شناسي برنامه‌هاي توسعه در بخش روستايي با روش آميخته (مورد مطالعه: شهرستان ورزقان)

تحقيق حاضر به آسيب‌شناسي پيامدهاي برنامه‌هاي توسعه در بخش روستايي شهرستان ورزقان با روش آميخته (كمي كيفي، به شيوه همگرا) پرداخته است. ازنظر هدف، كاربردي و به لحاظ ماهيت و روش از نوع توصيفي تحليلي است. به لحاظ گردآوري داده‌ها، از نوع تركيبي بوده و بنيان فلسفي آن مبتني بر رويكرد پراگماتيسم است. جامعه آماري شامل كارشناسان محلي است كه در بخش كمي از پرسشنامه محقق ساخته (براي 132 نفر پاسخگو) و در بخش كيفي از مشاهده و مصاحبه نيمه‌ساختار‌يافته (51 نفر مصاحبه‌شونده در دو مرحله) استفاده شده است. نبود فرصت‌هاي شغلي مناسب براي جوانان، فقدان فعاليت‌هاي توليدي اشتغال‌زا، ناموفق بودن ايجاد صنايع متصل به كارخانجات معدني موجود در منطقه، ناموفق بودن صنايع و كارگاه‌هاي كوچك اشتغال‌زاي كشاورزي و افزايش فقر و محروميت اجتماعي از مهم‌ترين پيامدهاي مستخرج از تجزيه‌وتحليل كيفي به روش تئوري بنيادي است. نتايج ارزيابي نيكويي برازش حاصل از مدل ساختاري (حداقل مربعات جزئي) نشان مي‌دهد كه مدل ارائه‌شده در سطح مطلوب با داده‌هاي تجربي سازگاري دارد و در منطقه موردمطالعه ارتباطي يك‌سويه بين پيامدهاي اجتماعي، اقتصادي، كالبدي و جامع وجود دارد كه پيامدهاي اقتصادي و اجتماعي برنامه‌هاي توسعه منجر به بروز پيامدهاي فضايي و جامع هستند؛ به‌طوري‌كه شرايط اجتماعي و اقتصادي به فضا و كالبد منطقه تأثير منفي مي‌گذارند؛ همچنين تحليل مسير پيامدهاي فضايي با پيامدهاي جامع نشان مي‌دهد كه كمرنگ شدن جايگاه روستا و كشاورزي در رويكرد توسعه ملي و عدم تطابق اقدامات با بنيان‌هاي توسعه پايدار از مهم‌ترين متغيرهاي با ضريب تأثير بالا هستند.