رابطه عوامل بافتي و فردي، اشتياق تحصيلي با متغيرهاي روانشناسي مثبت: الگوي ساختاري اشتياق تحصيلي نوجوانان

A relationship between Contextual, Individual Factors, Academic Passion with Positive Psychological Variables: Structural Model of Adolescence Academic Passion

هدف پژوهش حاضر، شناخت پيشايندها و پيامدهاي اشتياق تحصيلي در نوجوانان به روش الگويابي تحليل مسير بود. جامعه آماري پژوهش شامل كليه دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه دوم (سال دوم و سوم دبيرستان) در رشته تحصيلي رياضي فيزيك شهر تهران بودند. روش نمونه گيري تصادفي خوشه اي بود. ابتدا از بين مناطق آموزش و پرورش شهر تهران 3 منطقه (1و3و 5) به صورت تصادفي انتخاب شدند. از هر منطقه چهار مدرسه دخترانه و سه مدرسه مناطق پسرانه و در مجموع 21مدرسه دخترانه و پسرانه به صورت تصادفي انتخاب شدند. از هر مدرسه نيز دو كلاس و در مجموع 42كلاس به عنوان نمونه انتخاب شدند بدين منظور 787 نفر از دانش آموزان به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند و به پرسشنامه هاي محقق ساخته اشتياق تحصيلي، سبك هاي فرزندپروري (گرولنيك و همكاران، 1997 )؛ اشتياق معلم (فرنزل، گوتز، لودتك، پكران، 2009)؛ حمايت از خودمختاري معلم (ويليامز و دسي، 1996)؛ كمالگرايي (بشارت،1386)؛ اميد (اسنايدر و همكاران، 1991 )؛ تاب آوري تحصيلي (مارتين، 2003) مقياس رضايت از ( زندگي )كانتريل، 1965( و مقياس هاي عاطفه مثبت و عاطفه منفي )مرازك و كولارز، 1998 پاسخ دادند. يافته هاي بهدست آمده با استفاده از روش الگويابي تحليل مسير نشان داد كه تأثير حمايت از خودمختاري معلم، اشتياق معلم، سبكهاي فرزندپروري (مشاركت، گرمي، خودمختاري والدين) و كمال گرايي خودمدار بر اشتياق تحصيلي مثبت و معنادار است اما تأثير كمال گرايي ديگرمدار بر اشتياق تحصيلي منفي و معنادار است. تأثير كمالگرايي جامعه مدار بر اشتياق تحصيلي معنادار نيست. براساس يافته ها تأثير اشتياق تحصيلي بر اميد، تاب آوري، بهزيستي ذهني و رضايت از زندگي مثبت و معنادار است.بطوركلي نتايج پژوهش نشاندهنده نقش مهم معلمان و والدين در شكل گيري اشتياق تحصيلي نوجوانان بود كه اشتياق تحصيلي نيز به نوبه خود با پيامدهاي مثبت تحصيلي و رواني در نوجوانان همراه بود.