طراحي الگوي صادراتي ايران مبتني‌بر دو معيار صادرات آب مجازي و پتانسيل اشتغال‌زايي بخش‌هاي اقتصادي با استفاده از رهيافت داده- ستانده

امروزه بحران كمبود منابع آب و بحران بيكاري دو مشكل اساسي اقتصاد ايران به شمار مي‌روند. بنا بر تعريف، صادرات آب مجازي يك بخش خاص در جدول داده-ستانده، به ميزان افزايش ستانده بخش آب در اثر افزايش يك واحدي در صادرات آن بخش خاص گفته مي‌شود. لذا شناسايي الگوي مطلوب صادرات ايران مبتني‌بر پتانسيل اشتغال‌زايي بخش‌هاي اقتصادي و صادرات آب مجازي مسئله اين تحقيق است. درواقع، هدف اين تحقيق استخراج شيوه و الگوي صادراتي مبتني‌بر رفع مشكلات بيكاري و كمبود منابع آب است. روش دستيابي به اين الگو از طريق رهيافت داده- ستانده است. بدين‌صورت كه ابتدا جدول داده- ستانده سال 1390 مركز آمار ايران به 18 بخش اصلي تجميع شد. سپس با استفاده از روش راس اين جدول براي سال 1394 بهنگام‌سازي شد. پس از محاسبه ماتريس معكوس لئونتيف، ميزان افزايش اشتغال به ازاي تغيير واحد در تقاضاي نهايي و همچنين ميزان صادرات آب مجازي استخراج شد. از تركيب اين دو شاخص، شاخص تركيبي الگوي صادرات به دست آمد. سپس با توجه به اهداف ذكرشده نتايج مشخص‌ و شرح داده شدند. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد به‌منظور ايجاد اشتغال و كاهش هرچه بيشتر صادرات آب مجازي، الگوي صادرات كشور بايد به سمت صادرات بخش خدمات از طريق جذب گردشگران، ادامه مشاوره‌هاي بين‌المللي، ارائه خدمات حمل‌ونقل‌هاي بين‌المللي، پذيرش بيماران متقاضي درمان از ديگر كشورها و... حركت كند.