عناصر سازنده قانون و رويكرد به آن در نظام حقوقي اسلام

متناسب با مباني معرفتي مختلف عناصر سازنده و هويت‌بخش قانون متفاوت است و در نظام‌هاي حقوقي به گزاره‌اي واحد اطلاق قانون نمي‌شود. همين مسئله در تفاوت رويكردها و برداشت‌هاي از قانون نيز تأثيرگذار است. نوشتار حاضر در پي پاسخ به اين پرسش است كه عناصر سازنده و هويت‌بخش قانون كدام‌اند؟ و نظام‌هاي حقوقي با چه رويكردي قانون را فهم و تحليل مي‌كنند؟ اگر در نظامي حقوقي بر عنصر محتوايي و مفادي قانون تأكيد شود، رويكرد غيراستقلالي و اگر عنصر شكلي و ساختاري مورد توجه باشد، رويكرد استقلالي به قانون اولويت مي‌يابد. هستۀ سخت نظام حقوقي اسلام ارادۀ حكيمانه شارع است. ازاين‌رو قانون و تمامي مؤلفه‌ها و مفاهيم دروني اين نظام خود را با اين هستۀ سخت تبيين و در افق آن تعريف مي‌كنند. در نظام حقوقي اسلام قانون از دو اتم محتوايي مفادي و شكليساختاري تشكيل شده و با رويكردي غير استقلالي به آن نگريسته مي‌شود.