نقش تطهير خيال در وصول به مقام توحيد الهي از منظر علامه طباطبائي و آيت‌الله جوادي آملي

در حكمت متعاليه، قوۀ خيال از مهم‌ترين مراتب وجودي انسان به شمار مي‌آيد كه با حركت جوهري از قوۀ حس ارتقا مي‌يابد و قبل از قوۀ ادراك عقلي قرار مي‌گيرد. در صورتي كه آدمي از اين قوه تحت كنترل عقل استفاده كند و بدين وسيله، خويش را از توقف در مرتبۀ ادني و تكثّر در صور و معاني ماهوي نجات دهد، مي‌تواند از طريق اين قوه به تعالي و وصول به مقام توحيد الهي برسد. از اين قوه به دليل داشتن برخي از ويژگي‌هاي قوۀ حس و قوۀ عقل، با عنوان «قوۀ برزخي» نيز ياد كرده‌اند. تلاش بر آن است تا با تحليل آراي علامه طباطبائي و آيت‌الله جوادي آملي، نقش تطهير خيال را براي وصول به مقام توحيد الهي تبيين شود. ايشان بر مبناي يگانگي نفس و قوا و اتحاد علم و عالم و معلوم، معتقدند اگر عقل نظري و عملي متحد شوند، مي‌توان به وسيلۀ قوۀ خيال به مقام توحيد الهي دست يافت؛ زيرا با متمركز كردن قوۀ خيال در سير آفاقي و انفسي، و نيز مراقبه و كنترلآن به وسيلۀ جمع همّت‌ها تحت قوه عاقله، وصول به مقام حقاني ميسور خواهد شد.