هستي‌شناسي ابژه‌هاي داستاني با نگاهي به راي اينگاردن

ابژه هاي داستاني مانند «سيمرغ» و «رستم» يا «هملت» و «هلمز» همواره براي منطق دانان و نظريه پردازان‌‌ ادراك گرفتاري آفريده اند. ريشۀ گرفتاري در اينجا است كه از سويي دربارۀ اين ابژه ها مي انديشيم يا دربارۀ آنها گزاره هايي صادق پيش مي نهيم و از سوي ديگر ناتوان ايم از اين كه آنها را در جهان پيرامون خود بيابيم و نشان دهيم. بدينسان گروهي بر آن هستند كه به هيچ رو چيزي همچون ابژه هاي داستاني در كار نيست و تنها فريبي زباني ما را به پذيرش آنها وامي دارد. با اين همه گروهي ديگر، كه خود را از پذيرش اين ابژه ها ناگزير مي يابند، در پي آن بوده اند تا شيوۀ هستي آنها را بررسي كنند. اينان يا ابژه هاي داستاني را ابژه هايي انتزاعي و ايدئال شمرده اند يا ابژه هايي ممكن يا حتي ابژه هايي ناموجود. با اين همه، كار هر دو گروه با گرفتاري هايي رويارو بوده است. در اين ميان، اينگاردن گره كار را در اين مي بيند كه هستي شناسان تاكنون يكي از نحوه هاي ممكن هستي را ناديده گرفته اند. بدينسان، او به بازنگري در نحوه هاي هستي مي پردازد و از اين رهگذر، هم براي ابژه هاي داستاني جايي باز مي كند هم براي آثار هنري و ديگر ابژه هاي فرهنگي. او ابژه هاي داستاني را داراي نحوۀ هستي محضاً قصدي مي شمرد. بدين معنا كه هستي آنها، گرچه متعالي از آگاهي است، از جهات گوناگون به كنش هاي آگاهي وابسته است. در اين نوشته نخست از نگرش هاي پيشين ياد مي كنيم و سپس راي اينگاردن را پيش مي نهيم.